آشیان / مقالات / سیاسی و اقتصادی / آیا سیاست‌های تیم تندروی کاخ سفید یک بار دیگر متحمل یک شکست فاجعه بار در قبال ایران شده است؟

آیا سیاست‌های تیم تندروی کاخ سفید یک بار دیگر متحمل یک شکست فاجعه بار در قبال ایران شده است؟

 

Mohammadreza-Roushandeli آیا سیاست‌های تیم تندروی کاخ سفید یک بار دیگر متحمل یک شکست فاجعه بار در قبال ایران شده است؟
محمدرضا روشندلی

وزیر امور خارجه ایالات متحده اظهار داشت که ما از متحدان خود می‌خواهیم فشار بر حکومت ایران را افزایش داده و رفتار بی‌ثبات‌کننده آن را متوقف کنند. وزیر امور خارجه ایالات متحده در پیامی توییتری از رفع این محدودیت‌های سردار سلیمانی ابراز نگرانی کرد. وی در پیام خود عنوان کرد، زمان در حال سپری شدن است. این زمانی است که پیش از به اتمام رسیدن مهلت تحریم تسلیحاتی سازمان ملل برای ایران و ممنوعیت سفر قاسم سلیمانی باقی مانده است. ما از متحدان و شرکای‌مان می‌خواهیم فشار بر حکومت ایران را افزایش داده و رفتار بی‌ثبات‌کننده آن را متوقف کنند. متحدان واشنگتن باید از سیاست ایالات متحده در برابر تهران، پیروی کنند. دولت ایالات متحده با خروج از توافق هسته‌ای برجام در ماه مه سال 2018 با تکیه بر ادعاهایی علیه ایران از جمله دنبال کردن هدف دست‌یابی به سلاح هسته‌ای و حمایت از تروریسم، علاوه بر بازگرداندن تحریم‌های پیشین بر ایران در راستای رویکردی موسوم به فشار حداکثری، تحریم‌های جدیدی نیز بر ایران اعمال کرد. در این میان، دولت ایالات متحده با تکرار ادعاهای یاد شده علیه ایران، سعی داشته است متحدان اروپایی‌اش را ترغیب به پیروی از سیاست‌های یک‌جانبه واشنگتن در برابر تهران کند. به دنبال تشدید مواضع ضد ایرانی دولت ایالات متحده و تعلل اروپایی‌ها در اجرای وعده‌ها و تعهدات توافقنامه برجام، شورای عالی امنیت ملی ایران همزمان با سالروز خروج ایالات متحده از توافقنامه برجام با صدور بیانیه‌ای خطاب به کشورهای عضو این توافق اعلام کرد که ایران در راستای صیانت از امنیت و منافع ملی مردم ایران و در اعمال حقوق خود مندرج در بندهای 26 و 36 توافقنامه برجام، برخی اقدامات خود در توافق برجام را متوقف می کند.

در ایران در حال حاضر فقط ۱۶ هواپیمای نو ایرباس و ای تی ار از مجموع ۲۳۸ هواپیمای نو ایرباس، بویینگ و ای تی آر ذکر شده در قرارداد، خریداری شده است. در ارتباط با نقدهایی که درباره مذاکرات خرید هواپیما مطرح بود، قائم‌مقام وزیر راه ایران و عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده قراردادهای خرید هواپیماهای جدید خبری را اعلام کرد که در لا به ‌لای خبرهای ناخشنود هر روزه تحریم‌ها، خبر خوبی محسوب می‌شد. هواپیمایی ATR مجوز فروش قطعات یدکی و خدمات پس از فروش را از وزارت خزانه‌داری آمریکا (اوفک) دریافت کرده است. خبر خوبی که در کنار خبر تهاتر قطعات هواپیما با  ۱۵ میلیون دلار پول ایران که نزد شرکت ایرباس باقی‌مانده، تلخی این روزهای صنعت هوایی را کمی از بین برد. قائم‌مقام وزیر راه ایران در پاسخ به این سوال که توافق خرید هواپیماهای ایرباس، بویینگ و ای‌تی‌آر چقدر بود و چه تعداد از آنها عملیاتی شد؟ پاسخ داد: «طبق توافق اولیه که به زمان پیش از تحریم‌های پسا برجام برمی‌گردد، مقرر بود ۱۱۸ ایرباس خریداری کنیم که بعد از رایزنی‌ها به ۹۸ ایرباس تقلیل پیدا کرد. خرید صد هواپیمای بویینگ هم مورد توافق قرار گرفته بود. همین‌طور خرید ۲۰ هواپیمای ای‌تی‌آر به‌طور قطعی و ۲۰ هواپیمای آپشنال ای‌تی‌آر دیگر نیز در دستور کار بود. از این میزان توانستیم فقط ۱۶ هواپیما شامل ۱۳ هواپیمای ای‌تی‌آر و سه هواپیمای ایرباس را خریداری کنیم. متأسفانه تحریم‌ها، همه شرکت‌ها را مجبور کرد قراردادهایشان را با ایران متوقف کنند.» وی ادامه داد: ای‌تی‌آر بعد از همه این اتفاقات خود دو، سه ماه قبل توانست از خزانه‌داری آمریکا برای فروش قطعات یدکی و خدمات به ایران مجوز بگیرد. این مقام خاطر نشان کرد: وقتی با شرکت‌هایی که انحصاری هستند، قرارداد می‌بندید، بیشترین مراقبت این است که شما ضرر نکنید. چون الان بی‌اغراق صدها قرارداد داخلی هست که شرکت‌های ایرانی پول داده‌اند و پولشان نزد شرکت‌های خارجی مانده و نه جنس می‌دهند نه پولشان را. بنابراین وقتی با شرکت انحصاری می‌خواهید قرارداد یک‌طرفه ببندید، چند ملاحظه دارید، اول اینکه وضعیتی پیش نیاید که ضرر کنید، دوم مفاد قرارداد به گونه‌ای باشد که اگر ادامه یافت، حقوق شما به‌صورت درست رعایت شود. سوم، اینکه تمام تعهدات لازم را به گردن طرف مقابل بگذارید، طرف مقابل هم قطعا متقابلا سعی می‌کند این کار را با شما انجام دهد. در مورد قراردادها این سه ملاحظه را در نظر گرفتیم. همه قراردادهای هواپیمایی در دنیا این‌طور است که اول باید پول بدهید که برایتان هواپیما بسازند. تنها موردی که مثل خرید یخچال و لوازم دیگر پول داده و جنس گرفته‌ایم، معامله‌ای است که بین ایران و ای‌تی‌آر و ایرباس انجام شد. وقتی پول دادیم، هواپیما را هم گرفتیم.

اسرائیلی‌ها از اخباری که نشان می‌دهد عربستان و امارات به دنبال تنشج زدایی با ایران هستند نگرانند. لازم به ذکر است که بنیامین نتانیاهو در حال حاضر در اسرائیل در کمپین انتخاباتی به سر می‌برد و  نتانیاهو تاکنون نتوانسته دولت خود را تشکیل دهد و یک کمپین جدی بین جریان‌های چپ و راست در داخل محدوده اسرائیل در جریان است. نتانیاهو در ائتلاف راست قرار دارد و در کنار رقابت با ائتلاف چپ در داخل ائتلاف راست نیز دارای مشکلاتی است و این شرایط سختی را برای او به وجود آورده است. نتانیاهو تاکنون با ترساندن افکار عمومی در اسرائیل و ادعای تلاش برای ایجاد امنیت توانسته اهداف خود را به پیش ببرد. در همین چارچوب او در تلاش است در داخل اسرائیل تبلیغ کند که باعث شده اسرائیل به دنبال حضور در ائتلاف خلیج فارس باشد. در واقع نتانیاهو می‌خواهد از حضور در این ائتلاف در صورت تشکیل شدن، استفاده انتخاباتی بعمل آورد. از دیگر سو اسرائیلی‌ها از اخبار و گزارش‌هایی که نشان می‌دهد عربستان و امارات به دنبال تنشج زدایی با ایران هستند نگرانند. آنها فکر می‌کند که اگر تنش های موجود بین ایران و کشورهای منطقه کم رنگ شود اسرائیل دیگر نمی‌تواند از جریان ایران هراسی به نفع خود استفاده کند. بنابراین تلاش می‌کند که به نوعی به عربستان و امارات این پیام را بدهد که در برابر ایران کوتاه نیایند. در واقع این رژیم براساس استراتژی امنیتی خود توان زیادی برای حضور امنیتی و نظامی در فرامرزهای خود ندارد و عموما سعی می‌کند که با حضور در ائتلاف این هدف خود را به پیش ببرد در همین چارچوب آنها نمی تواند عملا نیروی جدی برای حضور در این ائتلاف به منطقه اعزام کنند. به نظر می‌رسد تلاش اسرائیلی‌ها برای حضور در این ائتلاف بیشتر یک اقدام تاکتیکی برای تشویق امارات و عربستان جهت ادامه راه گذشته خود در تقابل با ایران و همچنین یک اقدام در راستای تاثیرگذاری داخلی بر افکار عمومی ساکنان سرزمین‌های اشغالی است».

اختلاف نظرهایی بین دولت های حاشیه جنوبی خلیج فارس در خصوص بحران در این منطقه وجود دارد.  به دنبال اعلام توقیف نفت کش عراقی در آبهای خلیج فارس، شبکه تلویزیونی الجزیره به بررسی پیامهای تهران، هدف جمهوری اسلامی از توقیف این نفت کش و همچنین، مسیر تنش ها در خلیج پرداخت. به نقل از شبکه الجزیره در همین رابطه، بر اساس اظهارات مدیر مراکز مطالعات استراتژیک ایران، جمهوری اسلامی ایران بر این عقیده است که پیام واضح ایران با این اقدام، محکم کردن سیطره اش بر امنیت خلیج فارس، با همکاری هم پیمانانش در منطقه است. این در حالی است که گروههایی وجود دارند که دنبال وارد کردن ضربه به اقتصاد ایران، از طریق قاچاق بنزین هستند. وی در خصوص خبر سفر هیات سعودی به ایران، به اضافه پالس های مثبتی که بین وزیر حج عربستان و رئیس سازمان حج ایران رد و بدل شد، بر این عقیده است که عربستان یقین پیدا کرده است که نمی تواند در بحرانهایش به آمریکا اتکا نماید. مدیر مراکز مطالعات استراتژیک ایران افزود: “ایالات متحده تنها به دنبال باجگیری از عربستان است و به این وسیله سعی دارد اقتصاد ریاض را به فرسایش بکشاند. در حالی که ایران می تواند وارد توافقی با ایالات متحده شده و به جای نابود شدن اقتصاد ایران از سوی ایالات متحده، اموال و امنیت خود را حفظ کند. کینث کوتزمان، تحلیلگر اندیشکده خاورمیانه خاطر نشان می کند:« مشکل ایالات متحده این است که جمع کردن هم پیمانانی برای حمایت از خطوط دریانوردی در خلیج فارس دشوار است. پس از مخالفت ایالات متحده با گزینه جنگ، کوتزمان بر این عقیده است که دولتهای خلیج فارس تلاش می کنند برای کاهش تنش ها در منطقه اقدامی به عمل آورند. او تاکید کرد که دیپلماسی ایران به دلیل تغییر در مواضع عربستان و امارات، موفقیتهایی به دست آورده است. وی تاکید می کند: “تحریمها علیه ایران، نتیجه داده است، اما اروپا از عقب نشینی ایالات متحده از توافق هسته ای خشنود نیست”. در این بین، تهران به دنبال استفاده از ابوظبی و ریاض، برای میانجی گری با ایالات متحده و برطرف شدن تحریمهاست. یک تحلیلگر سیاسی می افزاید که دولتهای کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس در مورد بحران موجود، اختلاف نظر دارند و برخی از آنها خواستار دخالت نظامی و مقابله با ایران هستند، برخی دیگر به آتش بس و صلح دعوت می کنند و عده ای دیگر نیز می خواهد میانجی این بحران باشند. یکی از اعضای خانواده سلطنتی عربستان سعودی ، برادر کوچک شاه کنونی احمد بن عبدل عزیز آل سعود در خصوص عواقب جنگ عربستان و ایران هشدار داد . شاهزاده احمد بیان داشت : ” در صورتیکه او تصمیم بگیرد که به ائتلاف نظامی ایالات متحده و بریتانیا بپیوندد تا با ایران مقابله نماید، من می خواهم با ولیعهد سعودی محمد بن سلمان مخالفت کنم.” بردار پادشاه عربستان افزود که برای ریاض مهم این است که اقداماتی برای اتحاد شورای همکاری دول عربی خلیج فارس اتخاذ شود تا اینکه به طرح های رئیس جمهور ایالات متحده عکس العمل نشان دهد که به گفته شاهزاده ” کشاندن منطقه به مرز جنگ است”. پیشتر اطلاع داده شد که ایران برای گفتگو با عربستان سعودی آماده است در صورتی که پادشاهی عربی همچنین برای مذاکره ابراز تمایل نماید.

ایالات متحده که به دنبال بهانه ای برای افزایش حضور خود در خلیج فارس است دستورالعملی برای کشتی های آمریکایی و انگلیسی عبوری از تنگه هرمز منتشر کرد. بلومبرگ طی گزارشی نوشت ارتش ایالات متحده با انتشار بیانیه ای مدعی شد نیروی دریایی ایران احتمالا «اقدامات تهاجمی» خود علیه کشتی های تجاری ایالات متحده و متحدانش را افزایش خواهد داد. فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی در بیانیه ای ادعا کرد که نیروهای ایرانی احتمالا تلاش می کنند کشتی های خارجی را به آبهای سرزمینی خود بکشانند تا بهانه لازم را برای رویارویی با آنها به دست بیاورند. در این بیانیه آمده است: «برخی کشتی های عبوری (از تنگه هرمز) بروز اختلال در سیستم جی پی اس، دستکاری در ارتباطات دوطرفه، و ایجاد پارازیت در سایر ارتباطات کشتی ها را خبر داده اند.» به گفته ارتش ایالات متحده پیش از صدور این بیانیه هشدار آمیز در خصوص اقدامات ایران، از بخش دریانوردی وزارت حمل و نقل ایالات متحده نیز نظرخواهی شده است. این ادعا در حالی مطرح می شود که ایالات متحده و بریتانیا  تلاش دارند به بهانه حفاظت از کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز حضور نظامی خود در این پهنه آبی را افزایش دهند. وزارت حمل و نقل ایالات متحده در پاسخ به این نظرخواهی اعلام کرده که کارکنان کشتی های دارای پرچم ایالات متحده زمانی که در حال ترانزیت در منطقه هستند، باید با ارسال یک ایمیل مشترک، به نیروهای آمریکایی و بریتانیایی  اطلاع دهند. این وزارتخانه همچنین گفته در صورتی که نیروهای ایرانی تلاش کنند وارد کشتی های حامل پرچم ایالات متحده شوند، خدمه باید با شناسایی کشتی مداخله کننده «اطمینان یابند که این نیروها بر اساس حقوق بین الملل عمل می کنند» و «بلافاصله موضوع را به اطلاع ناوگان پنجم نیروهای دریایی آمریکا اطلاع دهند.»  بر اساس این دستورالعمل، در صورتی که نیروهای ایرانی درخواست ورود به عرشه کشتی را داشته باشند «در صورتی که امنیت کشتی و خدمه آن مورد تهدید قرار نگیرد، باید اجازه ورود آنها به کشتی صادر شود.» انگلیس روز دوشنبه سیزدهم ماه اوت 2019 میلادی اعلام کرد که هدایت یک ماموریت بین المللی جهت آنچه حفاظت از کشتیرانی در خلیج فارس می خواند را با همکاری ایالات متحده بر عهده گرفته است. سایر کشورها از پیوستن به این ائتلاف دریایی خودداری کرده اند، زیرا رئیس جمهوری ایالات متحده را مقصر خروج یکجانبه از برجام و شعله ور کردن تنش ها در منطقه خلیج فارس می دانند. در ماه های اخیر اوضاع در خلیج فارس و تنگه هرمز بطور محسوس متشنج شده است. متشنج شدن دوباره اوضاع در منطقه در بهار امسال و پس از آن آغاز شد که ایالات متحده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را نیروی تروریستی اعلام کرد و در پاسخ ایران فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده در خاور میانه (سنتکام) را سازمان تروریستی دانست. تنش در روابط واشنگتن و تهران پس از حمله به نفتکش ها در دریای عمان که واشنگتن تهران را در به دست داشتن در آن متهم کرده ، سرنگونی یک پهپاد جاسوسی ایالات متحده توسط ایران و به دنبال آن توقیف نفتکش بریتانیایی توسط جمهوری اسلامی شدیدتر شد.

  کشور امارات متحده عربی علی رغم پافشاری وزیر امور خارجه ایالات متحده برای پیوستن به ائتلاف ضد ایرانی تحت رهبری ایالات متحده در خلیج فارس و تنگه هرمز، گامی به سوی تهران برداشت. سردار قاسم رضایی فرمانده مرزبانی نیروی انتظامی ایران به منظور توسعه روابط دیپلماتیک و تحکیم انتظامات مرزی با فرمانده گارد ساحلی کشور امارات متحده عربی دیدار و ضمن خوشامدگویی به «محمدعلی مصباح الاحبابی»  و هیئت همراه اظهار داشت: “تعریف همسایگی در دین اسلام تعامل و مهربانی است، جمهوری اسلامی ایران روابط دیرینه و تاریخی با کشور امارات متحده عربی در سطوح و موضوعات مختلف به صورت صمیمانه داشته که این ارتباط هم اکنون بین سرمایه گذاران، صیادان و تجار ادامه دارد”. فرمانده مرزبانی ناجا منطقه استراتژیکی خلیج فارس و دریای عمان را متعلق به مردم منطقه دانست و اظهار داشت: “نباید اجازه دهیم سایر کشورها، امنیت منطقه را خدشه دار کنند، بلکه باید جلوی جولان و منفعت طلبی آنها در منطقه گرفته شود”. فرمانده گارد ساحلی کشور امارات متحده عربی بر ارتقای روابط مرزی تأکید کرد و گفت: “اقدامات مشترک و هماهنگی‌ها باید مستمر باشد تا امنیت تجارت و سلامت دریانوردی حفظ شود. مداخله بعضی از دولت‌ها در خطوط اول دریانوردی، ایجاد کننده مشکل در منطقه است که با روابط حسنه، باید امنیت را در خلیج فارس و عمان برقرار کنیم”. در مورد چگونگی تغییر سریع قطب نمای سیاسی امارات متحده عربی  این رویکرد چند دلیل مهم را در بر داشت.  چه اتفاقی افتاده است که امارات متحده عربی، که اولین و حاضرترین کشور در کنار عربستان سعودی در جنگ یمن بود، اکنون اصرار به خروج از این جنگ دارد؟ چند عامل داخلی و منطقه‌ای هم در ابعاد نظامی و هم در ابعاد امنیتی و سیاسی رخ داده است. در ابعاد نظامی، جنگ یمن وارد سال پنجم خود شده است و امارات متحده عربی به عنوان یک کشور کوچک و دارای درآمد محدود، نمی‌تواند دیگر در مقابل هزینه هنگفت جنگ یمن ایستادگی کند. علاوه بر این امارات متحده عربی هیچ دورنما، افق روشن و امیدی نیز به خاتمه این جنگ به نفع خود نمی‌بیند و اختلافات جدی نیز با سعودی‌ها در این جنگ دارند که بعضی از آن‌ها را پنهان می‌کنند و نمی‌گذارند ظاهر بشود ولی از درگیری‌ها میان طرفین می‌توان فهمید که دو کشور دارای اختلافات جدی هستند. نمونه‌ای از این اختلافات در بحث تصرف برخی از نقاط حساس مانند بنادر، آبراههای جنوب یمن و خلیج عدن توسط امارات متحده عربی و سرمایه‌گذاری این کشور در این اماکن، خشم سعودی‌ها را برانگیخته است. نمونه دیگر اختلافات اماراتی‌ها با برخی گروه‌های اخوانی سلفی است که عربستان سعودی به دلیل کمبود نیرو با آنها تفاهم نموده است تا در نبرد‌های زمینی به نیروهای این کشور کمک کنند. علاوه بر این، عبدالملک الحوثی، رهبر انصارالله، امارات متحده عربی و عربستان سعودی را تهدید کرد و اظهار داشت که آنها 300 هدف شناسایی نمودند و به زودی آن را بمبران خواهند کرد. اماراتی ها احساس خطر کردند و به مکاتبه با حوثی ها پرداختند و آمادگی برای خروج نیروهای خود از یمن را اعلام نمودند. 

در خاور میانه باستان شناسان ایران و اسرائیل ضمن جست و جو در مورد جای وقوع آرماگدون وارد جدال شده اند. اسرائیل از 1948 در سرزمین های اشغالی و همچنین در بیت المقدس و کرانه غربی رود اردن، گورهای عربی را حفاری کرده است. در حالی که ایرانیان تمام مقبره های باستانی دمشق را حفر کرده و توجه خود را بر دوره امویان و ساسانیان متمرکز کرده اند. حفاری ها در محل نبرد نهاوند (سال 642 میلادی) و مقبره سیف الله در حمص و در چند شهر عراق از جمله در موصل جریان دارد. خاور میانه از تاریخ غنی برخوردار است و دانشمندان اسرائیل و ایران به آن توجه می کنند. در این حوزه مراکز بسیاری از تمدن های بشری وجود دارد و این سامان محل پیدایش سه دین اساسی یهودی، مسیحی و اسلام بوده است. بنابراین، هر گونه یافته های باستان شناسی در این منطقه، صرف نظر از اینکه آن را چه کسی انجام داده باشد، همواره موجب علاقه دانشمندان و متفکران تاریخ می شود. در اسرائیل باستان شناسی بیش از علم معمولی است. هر گونه شیئی تاریخی که در اینجا یافت می شود می تواند از نظر عواقب ژئوپولیتیک چیز خاصی باشد و می تواند توسط جناح های رقیب برای تعیین حقیقت در باره حوادث گذشته در این سرزمین بحث برانگیز جهان استفاده شود. البته، باستان شناسان اسرائیلی توجه خاصی به تاریخ مردم خود مبذول می دارند، توجه زیادی به دوره کتاب مقدس، انجیل دارند و عصر هلنیستی، رومی، بیزانس و مسلمان را در درجه دوم یا سوم قرار می دهند. جنگ سال 1967 دیدگاه های جدیدی برای آنها ایجاد کرد. پیش از آن، دانشمندان اسرائیلی می توانستند به طور انحصاری تنها در حدود خط سبز حفاری کنند. اما باستان شناسی کشورهای دارای کتاب مقدس نه تنها به فلسطین بلکه به مصر نیز گسترش یافت. هدف از مطالعه، آشور و بابل، کشور ایران باستان و آسیای صغیر است. مطمئنا اشتباه است که ادعا کنیم که تلاش های باستان شناسان اسرائیلی تنها در مورد دیدگاه های کتاب مقدس متمرکز است. با این حال، بسیاری از کارشناسان خارجی معتقدند که در اسرائیل تمایل به یک جا کردن مطالعه دوره باستان انجیلی و باستان شناسی کل خاورمیانه بوجود آمده است. در عین حال، ما حالا شاهد شکوفایی معیین باستان شناسی اسلامی، بذل توجه به اشیاء تمدن مسلمان هستیم. در راس این گرایش ایران، نه کشورهای ثروتمند واقع در کرانه خلیج فارس قرار گرفته است. باستان شناسان ایران علاقه بیشتری به مکان هایی که در آن حکومت اسلامی باقی مانده، اما به دلایل مختلف آثار تاریخی گم شده و بناهای تاریخی متعلق به دوره های اولیه یا قرون وسطایی اسلام نابود شدند، نشان می دهند.  توجه اصلی دانشمندان به جستجوی آثار جدید در خارج از مرزهای ایران معاصرمتمرکز است. عجالتا ما در مورد حفاری ها در خط قرمز تعیین شده توسط ایران  در سوریه و عراق صحبت می کنیم که در آن بناهای تاریخی متعلق به دوره امویان بوده یا می توانند حفظ شده باشند. مطلب در مورد خلفای عباسی است که سلسله آنها از زمان عموی پیامبر تا به عباس در بغداد در سال های 750 تا 1258 و در قاهره از 1261 تا 1517 حکمرانی کرده است. عباسیان با انتقال مرکز خلافت از سوریه (دمشق) به عراق (بغداد)، سلطنت خلفای امویان را برکنارکردند. همانطور که مری بویس، دانشمند ایرانشناس بریتانیایی می نویسد، این امویان در ایران نه تنها دین زرتشت را لغو کردند، بلکه شروع به رونمایی اسلام به عنوان بخشی از مذهب ایرانی، به گسترش دانش زبان عربی بعنوان زبان مقدس اسلام اهتمام ورزیدند . اما مهمترین عنصر ایرانی شدن اسلام، ادعای این بود که حضرت امام حسین، فرزند امام علی (ع) و نوه رسول اکرم از فاطمه دختر پیامبر با دختر اسیرشده پادشاه ساسانی به نام شهربانو ازدواج کرد و به همین دلیل فرقه شیعه ظاهر شد که ادعا کرد حکومت در خلافت باید به علی(ع) و فرزندانش متعلق باشد، که از او به طور غیرقانونی توسط امویان گرفته شده بود. از نه امام که از نسل حسین(ع) بودند، هشت امام به شهادت رسیدند، اما نقل شده که امام نهم پس از امام حسین (ع)، به طرز معجزه آسایی در سال 878 ناپدید شد . او امام “پنهان” است که، همانند نجات دهنده، در آخر زمان ظاهر خواهد شد، ایمان واقعی را اعاده خواهد کرد و زمین را از عدالت پر خواهد نمود. منابع اینطور می نویسند و چه اتفاقی خواهد افتاد اگر علاوه بر این، آثار باستانی دیگری که حوادث آشفته آن زمان را تأیید کنند، ظاهر شوند؟ تاریخ منطقه بسیار متنوع است، به هیچ ملتی تعلق ندارد، این نشان می دهد که در خاورمیانه تمدن ها و ادیان جهانی مختلف پا به عرصه حضور گذارده و حالا هم وجود دارند. رسانه های اسرائیلی می نویسند که بخشی از روشنفکران کشورشان به رویای ” سرائیل بزرگ” ادامه می دهند. در میان آنها نمایندگان علوم باستان شناسی هستند. چیزی مشابه در ایران نیز اتفاق می افتد، که نشانه ای از ظهور یک ایدئولوژی ملی جدید است. در شرایط مقابله کنونی ایران و اسرائیل در منطقه، اختلاف باستانشناسی “انجیلی” و اسلامی می تواند در حکم چاشنی مواد منفجره واقع شود، زیرا علاقه به شناخت تاریخی در ردیف دوم و یا سوم قرار گرفته و در ردیف اول،  استدلال سیاسی یافته های تاریخی در رتبه اول است. دوم اینکه در اسرائیل، همانطور که در ایران، همه اینها در زمینه بحران تاریخنگاری سیاسی کلاسیک صورت می گیرد که اغلب دنباله رو مسیر و مفاهیم تحقیقات و مطالعات آنی و گذرای غربی بوده و هست. در نهایت، باستان شناسی خود به منبع اسطوره های تاریخی جدید تبدیل شده و بسیاری گزارش های دانشمندان به داستان های “ژانر ماجراجویی” شباهت دارند. به ویژه هنگامی که با توجه به وضعیت جغرافیایی و سیاسی فعلی منطقه، همه ناگهان شروع به جستجوی مکانی کردند که در آن ممکن است سرپلی برای برگزاری آرماگدون از نوع کتاب مقدس باشد که به هیچ وجه چیز خوبی را وعده نمی دهد.

توقیف نفتکشی که در حال قاچاق سوخت از ایران به سمت کشورهای همجوار بود مساله جدیدی نیست و سالهاست این کشمکش میان نیروهای سپاه پاسداران که مسئولیت حفظ امنیت مرزهای آبی ایران را عهده دار می باشند و قاچاقچیان وجود دارد، اما مشاهده می شود که ایالات متحده و انگلیس تلاش دارند از این ماجرا به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده کنند. در همه جای جهان یکی از وظایف نیروهای مرزبانی مقابله با قاچاق است و با توجه به تفاوت قیمت سوخت در ایران نسبت به قیمت همان فرآورده در کشورهای همجوار بحث قاچاق سوخت از ایران به این کشورها مطرح است، همچنین با توجه به اینکه ایران سر راه قاچاق مواد مخدر از افغانستان به سمت کشورهای دیگر منطقه و جهان می باشد کما اینکه ایران خود مقصد بسیاری از کالاهای قاچاق از کشورهای همجوار نیز هست. تلاش ایالات متحده و انگلستان برای راه اندازی یک هیاهوی رسانه ای بر علیه ایران به این دلیل است که ایالات متحده و انگلستان در طرح خود مبنی بر ایجاد یک ائتلاف نظامی برای حمایت از تردد کشتی ها در منطقه خلیج فارس و دریای عمان و تنگه هرمز شدیدا با شکست مواجه شده اند. از کشورهای اروپایی گرفته تا حتی کشورهای شرق آسیا و استرالیا و … همه تقاضای ایالات متحده و انگلستان را رد کرده اند و همه تلاش دارند از درگیر شدن در باتلاق جدید ایالات متحده پرهیز کند. تنها انگلستان بود که در یک برهه زمانی با یک اشتباه استراتژیک در این دام گیر افتاد و الان دست و پا میزند به هر نحوی که شده خود را از این باتلاق خارج کند. کشورهای مختلف جهان متوجه شده اند که هر چه  قدر تعداد ناوها و قطعات جنگی در این منطقه افزایش یابد قطعا احتمال بروز درگیری و جنگ نیز افزایش خواهد یافت و مضاف بر اینکه حضور این ناو ها طبق قوانین و مقررات بین المللی در این منطقه معذوریت های زیادی را به وجود می آورد که در صورت تمکین به آن می تواند بسیاری از معادلات بین المللی را به هم بریزد. اگر کشورهای دیگر حق داشته باشند برای حمایت از منافع خود نیرو به منطقه خلیج فارس اعزام کنند پس ایران هم مجاز می باشد برای حمایت از کشتی رانی خود نیروی نظامی به تنگه های مختلف جهان ارسال کند. همچنین این ماجرا باب ارسال کشتی های جنگی کشورهای مختلف به جاهای دیگر جهان را باز می کند. یعنی مثلا ایران یا روسیه و یا چین حق پیدا می کنند به خلیج مکزیک و یا تنگه پاناما و یا دریای مدیترانه و تنگه جبل الطارق و…  نیرو اعزام کند و احتمال درگیری در همه این  مناطق نیز افزایش می یابد. از زمانی که ترامپ در ایالات متحده به قدرت رسیده تا به حال ده ها توافق و معاهده بین المللی را زیر پا گذاشته و کشورهای جهان از این هرج و مرج و نا فرمانی به ستوه آمده اند و دیگر تحمل آن را ندارند. در واقع می توان گفت امروز مخالفت کشورهای جهان با سیاست های ایالات متحده حتی به دلیل روابط صمیمی آنها با ایران نیست بلکه به دلیل مخالفت آنها با سیاست های ایالات متحده می باشد. جالب تر اینکه حتی کشورهای عربی که تا همین چند صباح پیش متحد استراتژیک ایالات متحده به حساب می آمدند از درگیر شدن در این ماجرا پرهیز می کنند و آنها نیز قبول ندارند با طرح تیم ترامپ همراهی کنند. کشورهای عرب خلیج فارس شدیدا از اینکه ترامپ و تیم او به آنها مانند یک گاو نه من شیرده نگاه می کند و چپ و راست به دنبال دوشیدن آنها و چپاول ثروت آنها است، ناراحت هستند و خوب با این شرایط برخی متوجه شده اند که ادعاهای ایالات متحده برای رویارویی با ایران یک طبل توخالی بیش نیست و هزینه کوتاه آمدن و بهبود روابط شان با ایران بسیار کمتر از آن است که به روند فعلی پرداخت فاکتورهای کذایی ایالات متحده ادامه دهند. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس همچنین متوجه شده اند که تامین امنیت منطقه و ادامه فعالیت های تجاری در خلیج فارس و تنگه هرمز فقط از طریق تعامل همسایگان با یکدیگر امکان پذیر است و اینکه تصور کنند یک کشور می تواند دیگری را حذف کند مهال است محقق شود. به همین دلیل هم مشاهده می کنیم که اماراتی ها علیرغم همه اختلافات و خصومت هایی که طی چند سال اخیر با ایران داشته اند، امروز تلاش دارند صفحه جدیدی از روابط با ایران را باز کنند و سعودی ها هم پشت پردده تلاش دارند از کانالی که اماراتی ها باز کرده اند استفاده کنند و به سمت حل و فصل نمودن اختلافات بصورت سیاسی پیش بروند. با توجه به این شرایط می توان گفت سیاست های تیم تندروی کاخ سفید یک بار دیگر متحمل یک شکست فاجعه بار در قبال ایران شده است.

 

درباره محمدرضا روشندلی

محمدرضا روشندلی

پیشنهاد خوانش

 ایالات متحده پیشنهاد رشوه به کاپیتان هندی کشتی نفتکش «آدریان دریا» را تایید کرد

یکی از سخنگوهای وزارت امور خارجه ایالات متحده در گفت ‌وگو با شبکه خبری الجزیره …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *