دیکتاتوری فقط یک ساختار سیاسی نیست؛ یک الگوی ذهنی است
دیکتاتوری فقط یک ساختار سیاسی نیست؛ یک الگوی ذهنی است.
وقتی سالها در فضای قدرت متمرکز زندگی میکنیم، ذهن ما به خطاهایی مثل «توهم اکثریت»، «دوگانهسازی یا این یا هیچ»، «سوگیری تأییدی» و «یکیگرفتن خود با حقیقت» عادت میکند. نتیجه؟ فکر میکنیم نظر ما نظر همه است و مخالف، تهدید است نه امکان.
تغییر از بالا به پایین اگر هم رخ بدهد، اغلب فقط تغییر نقاب است. چون مدل ذهنی همان است. تغییر پایدار از پایین به بالا شکل میگیرد؛ از بازنگری در پیشفرضهای خودمان.
وقتی به ایستادن داریوش آشوری کنار رضا پهلوی فحش میدهیم،
وقتی به مخالفت گلشیفته فراهانی با جنگ توهین میکنیم،
در واقع ناتوانی در تحمل «ناهمسانی شناختی» را نشان میدهیم.
جامعهای که تفاوت را تاب نمیآورد، مستعد بازتولید همان الگوی اقتدارگرایانه است؛ حتی اگر اسم حکومت عوض شود.
دموکراسی قبل از آنکه یک نظام سیاسی باشد، یک ظرفیت روانی است:
توان زیستن کنار نظر مخالف، بدون حذف آن.
اگر هنوز میگوییم «یا این یا هیچ»، مسئله فقط رژیم نیست؛ مسئله زیرساخت فکری ماست.
تغییر بیرونی بدون تغییر در سوگیریهای درونی، یعنی همان داستان، با نامی تازه.
* من طرفدار جریانی هستم که بتوانم با آن مخالفت کنم، و در عین مخالفت، در دل آن زندگی کنم.
- درباره نویسنده:
- از همین نویسنده:
لیلا صادقی، نویسنده، مترجم، شاعر و پژوهشگر نامآشنای ایرانی است که به خصوص در حوزهی زبان شناسی، داستان و رویکردهای متفاوت زبان در ادبیات داستانی ایرانی آثار زیادی را منتشر کرده است. لیلا صادقی را می توان یکی از محققان جدی و برجسته در حوزهی آثار زبان فارسی دانست، وبسایت او همچنین با فراخوانهای مختلف در حوزهی نقد و پژوهش داستان و شعر یکی از سایتهای پر ببینده است که نشان دهندهی رویکردهای جدی لیلا صادقی به مباحث کلی نقد و ادبیات است. باید گفت که حضور این چنین افرادی به ویژه در حوزهی نقد و پژوهش که با مشکلات و معضلات زیادی مواجه است، میتواند حضوری ارزشمند و تاثیرگذار تلقی شود و شاعران و پژوهشگران جوان را به نقد و بررسی جدی در حوزهی ادبیات فارسی تشویق کند.
