چرا آوی لوئیس میتواند امید تازه چپ و وجدان بیدار کانادا باشد
وقتی سیاست از نو زاده میشود: چرا آوی لوئیس میتواند امید تازه چپ و وجدان بیدار کانادا باشد
آنچه در مارس ۲۰۲۶ در حزب دموکراتیک جدید کانادا رخ داد، صرفاً یک تغییر رهبری نبود؛ این یک لحظه تاریخی بود، لحظهای که در آن یک حزب شکستخورده، سرخورده و حاشیهنشین، تصمیم گرفت بهجای عقبنشینی، به ریشههای رادیکال خود بازگردد و دوباره سیاست را به معنای واقعی آن—یعنی مبارزه برای عدالت—تعریف کند. انتخاب آوی لوئیس، با آن پیشینه روشن سوسیالیستی، کنشگری زیستمحیطی و شجاعت اخلاقی در سیاست خارجی، در واقع اعلام این حقیقت بود که چپ کانادا دیگر نمیخواهد در حاشیه امن میانهروی بمیرد.
پس از شکست فاجعهبار انتخابات ۲۰۲۵ و فروپاشی جایگاه پارلمانی حزب، بسیاری انتظار داشتند که NDP به سمت نوعی محافظهکاری تاکتیکی و عقبنشینی ایدئولوژیک حرکت کند. اما آنچه در کنوانسیون وینیپگ رخ داد، دقیقاً عکس این سناریو بود. مشارکت بیسابقه اعضا و رأی قاطع به لوئیس، نشان داد که بدنه اجتماعی حزب نهتنها از رادیکالیسم هراسی ندارد، بلکه آن را تنها راه بقا میداند. این انتخاب، یک «نه» بلند به سازشکاریهای سالهای اخیر و یک «آری» روشن به سیاستی بود که میخواهد دوباره از طبقه کارگر، از عدالت اقتصادی و از کرامت انسانی سخن بگوید.
آوی لوئیس تصادفی به این نقطه نرسیده است. او محصول یک سنت زنده و تاریخی از سوسیالیسم است؛ سنتی که از جنبشهای کارگری یهودیان اروپای شرقی تا بنیانگذاران سوسیالدموکراسی در کانادا امتداد یافته است. در جهانی که حافظه سیاسی بهسرعت فراموش میشود، لوئیس یادآور این است که سیاست میتواند ریشه داشته باشد، میتواند تداوم باشد، و میتواند اخلاق را از نسلی به نسل دیگر منتقل کند. او نهتنها وارث این میراث است، بلکه آن را با شرایط قرن بیستویکم بازخوانی کرده و به زبان بحرانهای امروز—از نابرابری تا فروپاشی اقلیمی—ترجمه کرده است.
کارنامه حرفهای او نیز گواهی بر همین تعهد است. او پیش از آنکه وارد سیاست رسمی شود، سالها بهعنوان روزنامهنگار و مستندساز، روایتگر رنجها و مبارزات مردمی بوده که در نظام سرمایهداری به حاشیه رانده شدهاند. از بازنمایی تجربه کارگران در کارخانههای اشغالشده آرژانتین تا افشای پیوندهای عمیق میان سرمایهداری و بحران اقلیمی، آثار او نه صرفاً گزارش، بلکه نوعی مداخله سیاسی بودهاند. این سابقه، به او این امکان را داده که سیاست را نه از بالا، بلکه از دل تجربه زیسته مردم بفهمد.
پلتفرم سیاسی لوئیس نیز بهدرستی از همین درک برمیخیزد. او بهروشنی نشان داده که بحران امروز کانادا، نه یک مشکل مدیریتی، بلکه یک بحران ساختاری است؛ بحرانی که ریشه در تمرکز قدرت اقتصادی در دست شرکتهای بزرگ دارد. پیشنهادهایی مانند ایجاد فروشگاههای دولتی مواد غذایی، بازگشت بانکداری عمومی، یا تأسیس شرکتهای داروسازی دولتی، در واقع تلاشهایی هستند برای بازپسگیری اقتصاد از انحصار و بازگرداندن آن به خدمت جامعه. اینها سیاستهای رادیکال به معنای سطحی کلمه نیستند؛ بلکه پاسخهایی ضروری به وضعیتی هستند که در آن حتی نیازهای اولیه زندگی به کالایی برای سودجویی تبدیل شدهاند.
در کنار این، تأکید او بر بازتوزیع ثروت و اصلاح نظام مالیاتی، بازتاب یک حقیقت ساده اما فراموششده است: ثروت در کانادا کم نیست، بلکه بهشدت نابرابر توزیع شده است. لوئیس با صراحت این نابرابری را به چالش میکشد و از بازگرداندن عدالت به قلب سیاست اقتصادی سخن میگوید؛ امری که سالها در سایه هژمونی نولیبرالیسم به حاشیه رانده شده بود.
اما شاید مهمترین و جسورانهترین بخش پروژه سیاسی او، پیوندی است که میان عدالت اجتماعی و عدالت اقلیمی برقرار میکند. در نگاه لوئیس، بحران محیطزیست نه یک مسئله جداگانه، بلکه نتیجه مستقیم همان نظام اقتصادیای است که نابرابری را تولید میکند. مخالفت او با پروژههای سوخت فسیلی، سرمایهگذاری در انرژیهای پاک و حتی نقد بیمحابای گسترش بیضابطه فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، همگی در چارچوب یک نگاه کلنگر به آینده شکل گرفتهاند؛ نگاهی که در آن توسعه بدون عدالت، نه پیشرفت، بلکه تخریب است.
در این میان، مواضع او درباره صهیونیسم و سیاست اسرائیل، جایگاه ویژهای دارد و اتفاقاً یکی از نقاطی است که بیش از همه نیازمند دفاع و فهم دقیق است. آوی لوئیس، بهعنوان یک یهودی، از درون سنت خود سخن میگوید؛ سنتی که همواره صداهای منتقد، عدالتخواه و ضدآپارتاید را در خود داشته است. مخالفت او با صهیونیسم، نه نفی هویت یهودی، بلکه دفاع از آن در برابر سوءاستفادههای سیاسی است. او بهدرستی بر این نکته تأکید میکند که هیچ هویتی نباید به سپری برای مصونیت از پاسخگویی تبدیل شود. این موضع، در جهانی که سکوت در برابر بیعدالتی به یک هنجار بدل شده، نهتنها شجاعانه، بلکه ضروری است.
واکنشهای تند نهادهای رسمی، بیش از آنکه نشاندهنده خطای او باشد، بیانگر عمق شکافی است که امروز در فهم عدالت جهانی وجود دارد. لوئیس در این میدان، تنها نیست؛ نسل جدیدی از یهودیان و کنشگران جهانی، دقیقاً از همین موضع اخلاقی، سیاستهای اشغالگرانه و تبعیضآمیز را به چالش میکشند. دفاع از فلسطینیان در نگاه او، نه یک موضعگیری ژئوپلیتیک، بلکه بخشی از یک تعهد گستردهتر به کرامت انسانی است.
بیتردید، مسیر او آسان نخواهد بود. مخالفت رهبران استانی، بهویژه در مناطق وابسته به صنایع انرژی، نشان میدهد که پروژه او با مقاومتهای جدی مواجه است. اما آنچه لوئیس مطرح میکند، دقیقاً دعوت به مواجهه با همین تناقضهاست؛ دعوت به این که سیاست، بهجای پنهان کردن تضادها، آنها را به رسمیت بشناسد و برای حل آنها راهحلهای واقعی ارائه دهد.
حتی تصمیم او برای ماندن خارج از پارلمان و تمرکز بر سازماندهی اجتماعی، نشاندهنده درکی عمیق از بحران نمایندگی در سیاست معاصر است. او بهدرستی دریافته که قدرت واقعی، صرفاً در نهادهای رسمی نیست، بلکه در توانایی بسیج اجتماعی و ایجاد یک جنبش پایدار ریشه دارد. این رویکرد، اگرچه پرریسک است، اما میتواند همان چیزی باشد که سیاست کانادا سالهاست از آن محروم بوده است: بازگشت مردم به صحنه.
در نهایت، رهبری آوی لوئیس را باید نه بهعنوان یک انحراف، بلکه بهعنوان یک امکان دید؛ امکان بازگشت سیاست به معنای اصیل خود. او در زمانی ظهور کرده که ناامیدی از سیاست به اوج رسیده، و دقیقاً در چنین لحظاتی است که رادیکالیسم میتواند به زبان امید تبدیل شود.
شاید پرسش اصلی این نباشد که آیا او موفق خواهد شد یا نه، بلکه این باشد که آیا بدون چنین صداهایی، اصلاً امکانی برای نجات سیاست از وضعیت کنونی وجود دارد؟ آنچه روشن است این است که با آوی لوئیس، چپ کانادا بار دیگر جرئت کرده است که رویا ببیند و در تحقق آن بکوشد—و این خود، نخستین گام هر تغییر واقعی است.
[برگرفته از صفحه فیسبوک نویسنده]
- درباره نویسنده:
- از همین نویسنده:
