هایبون؛ مسافران فضا-زمان
خانه باغ
هیاهوی غریبی بود. امواجی پرشتاب از دوردستِ دشتِ اسطوخودوس به سوی ما میشتافتند. پیش از آنکه زمان را بسنجیم، توفانِی از فوتونها به پنجرهها کوبید. شتابناک به زیرزمینِ خانه، میانِ خمرههایِ قدیمی پناه بردیم. دیوارهای خانه باغ زیرِ فشارِ سنگینِ تابش لرزیدند و فرو ریختند. رگبارِ نور با تندیِ بیمانندش از کالبدِ خانه گذشت، حصار حیاط پشتی را در هم شکست و در تهیای دشت جاری شد. چون غبار فرو نشست، نه خانهای مانده بود و نه چشمی برای تماشایِ بنفشِ اسطوخودوسها.
شب پاییزی
به خواب می رویم
به لالایی باد
میخانه
در میانهی راه به کهکشانی دیگر، به میخانهای وانهاده و فرسوده رسیدیم. تابلویی رنگوروفته داشت که نام میخانه مدام بر آن دگرگون میشد. قدم که به درون گذاشتیم، فرسودگیِ دیوارها در دم از میان رفت و میخانه به روزگارِ شکوهِ خویش بازگشت. پشتِ بار، بانوی باوقاری با مژگانِ بلند انتظارمان را میکشید. خوشآمد گفت و افزود: «کجا بودید؟ نگرانتان شدیم.» ندانستیم چرا چنین میگوید. گیلاسی گرفتیم و نشستیم. اما درنگِ ما چندان به درازا نکشید ؛ بوی ماندگی اندکاندک فضا را گرفت. خزه بر تنِ دیوارها دوید؛ بانو فرسود، چروک برداشت و ناگهان پیشِ چشمانمان فرو ریخت. فضا-زمان با سرعتی سرسامآور به چرخش افتاد. همهچیز گِردِ ما میچرخید. گرد ما که تنها تماشاگران نابودی بودیم.از میخانه بیرون زدیم. در تاریکی جاده، میخانه را دیدیم که در تهیای دوردست چون تکه غباری در هم میپیچد، دور میشود و در تاریکی فرو میرود.
بامداد بهار
نوار مشکی عکس
شاخهٔ گلی
———
هایبون (Haibun) یک فرم ادبی ژاپنی است که شعر هایکو را با نثر تلفیق میکند. این سبک توسط ماتسوئو باشو (Matsuo Bashō)، شاعر بزرگ قرن هفدهم ژاپن، به کمال رسید و در سفرنامههای معروف او مانند «باریکراه شمال» (Oku no Hosomichi) مورد استفاده قرار گرفت.
اجزای اصلی هایبون عبارتند از:
نثر: معمولاً شامل شرح یک رویداد، سفر، تأمل، یا صحنه است. این بخش زمینهساز یا مکمل شعر است.
هایکو: یک یا چند هایکو (شعر کوتاه ۱۷ سیلابی) در متن نثر گنجانده میشود که معمولاً عصاره یا نکته اصلی آن بخش از نثر را در بر میگیرد، یا حسی عمیقتر را بیان میکند.
هدف هایبون ایجاد نوعی ارتباط هنری بین نثر و شعر است، به طوری که هر جزء معنای دیگری را تقویت و غنیتر کند.
– شهرگان –
#سینا_سنجری
#هایبون





















