تاریخچه مالیات در جهان و مبانی نظام مالیاتی کانادا
سخنی با هموطنان فارسی زبان ومهاجران ایرانی در کانادا
چرا آگاهی مالیاتی، کلید موفقیت مالی شما در کاناداست؟
دوستان و هممیهنان گرامی!
مهاجرت به کانادا تنها جابهجایی از یک کشور به کشور دیگر نیست؛ بلکه ورود به نظامی جدید از قوانین، حقوق و مسئولیتهای شهروندی است. یکی از مهمترین این مسئولیتها، آشنایی با نظام مالیاتی کاناداست.
بسیاری از مهاجران ایرانی در سالهای نخست اقامت خود تصور میکنند مالیات فقط موضوعی مرتبط با صاحبان کسبوکار یا افراد پردرآمد است، در حالی که تقریباً همه ساکنان کانادا، حتی افرادی که درآمد اندکی دارند یا هیچ مالیاتی پرداخت نمیکنند، باید با اصول اولیه مالیات آشنا باشند. دلیل این امر آن است که نظام مالیاتی کانادا تنها برای دریافت مالیات طراحی نشده، بلکه ابزاری برای توزیع بسیاری از مزایا، کمکهزینهها و اعتبارات دولتی نیز به شمار میرود.
ارائه بهموقع اظهارنامه مالیاتی میتواند زمینه دریافت مزایایی همچون کمکهزینه فرزندان (Canada Child Benefit)، اعتبار مالیات کالا و خدمات (GST/HST Credit)، مزایای استانی، یارانههای آموزشی، کمکهزینه سالمندان و دهها برنامه حمایتی دیگر را فراهم کند. بسیاری از تازهواردان به دلیل ناآشنایی با قوانین مالیاتی، از حقوق قانونی خود محروم میشوند و فرصت دریافت هزاران دلار مزایا را از دست میدهند.
از سوی دیگر، آگاهی مالیاتی به شما کمک میکند تا از جرایم مالیاتی، جریمههای تأخیر، اشتباهات در گزارش درآمد، مشکلات اقامتی و حتی سوءاستفاده برخی افراد سودجو جلوگیری کنید. در کشوری مانند کانادا که بخش عمده خدمات عمومی از طریق مالیات تأمین میشود، شناخت حقوق و تکالیف مالیاتی بخشی از سواد مالی هر فرد محسوب میشود.
به همین دلیل، تصمیم گرفتم مجموعه مطالب «راهنمای مالیات در کانادا» را به زبان ساده و کاربردی برای خوانندگان روزنامه شهرگان تهیه کنم. هدف این مجموعه آن است که مهاجران ایرانی، دانشجویان، خانوادهها، صاحبان کسبوکارهای کوچک و سرمایهگذاران ایرانی با مهمترین مفاهیم مالیاتی کانادا آشنا شوند و بتوانند با اطمینان بیشتری امور مالی خود را مدیریت کنند.
در این سلسله مقالات، به موضوعاتی مانند ساختار نظام مالیاتی کانادا، نحوه تهیه اظهارنامه مالیاتی، انواع درآمدها، اعتبارهای مالیاتی، مزایای دولتی، مالیات شرکتها، مالیات سرمایهگذاری، قوانین مربوط به مهاجران تازهوارد، برنامهریزی مالیاتی و بسیاری از موضوعات کاربردی دیگر خواهیم پرداخت.
امید است این مجموعه بتواند پلی میان جامعه ایرانی و نظام مالیاتی کانادا ایجاد کند و به افزایش آگاهی مالی، کاهش اشتباهات و بهرهمندی بهتر از فرصتهای قانونی موجود کمک نماید.
غلامحسین دوانی
حسابدار رسمی و مشاور مالیاتی
ونکوور – کانادا
تاریخچه مالیات در جهان و مبانی نظام مالیاتی کانادا
فصل اول -تاریخچه مالیات در جهان
۱-۱ مقدمه
مالیات (Tax) یکی از قدیمیترین ابزارهای اداره جوامع بشری است. تقریباً تمام تمدنهای بزرگ جهان برای تأمین هزینههای حکومت، دفاع، امنیت، ساخت راهها، آبیاری، آموزش و خدمات عمومی از نوعی مالیات به نام نام « باج وخراج » استفاده کردهاند.
امروزه مالیات مهمترین منبع درآمد دولتهای مدرن محسوب میشود و بسیاری از اقتصاددانان معتقدند پس از قانون اساسی، قوانین مالیاتی مهمترین قوانین هر کشور هستند.
۱-۲ پیدایش مالیات در تمدنهای باستان
قدیمیترین اسناد مالیاتی شناختهشده به بیش از پنج هزار سال قبل بازمیگردد. در تمدنهای مصر باستان، بینالنهرین، ایران و چین مالیات غالباً به صورت جنسی یعنی غلات، دام، فلزات گرانبها و یا خدمات اجباری دریافت میشد زیرا در آن زمان پول رایج نبود و بسیاری از مالیاتها به صورت کالا یا نیروی کار پرداخت میشد.
۱-۳ مالیات در ایران باستان
بسیاری از مورخان، نظام مالیاتی دوره هخامنشی را یکی از منظمترین نظامهای مالیاتی جهان باستان میدانند. در زمان داریوش بزرگ، امپراتوری به چندین ساتراپی (Satrapy) تقسیم شد. هر ساتراپی موظف بود سالانه مبلغ مشخصی مالیات به خزانه مرکزی پرداخت کند. نمونههایی از مناطق مالیاتدهنده شامل مصر، بابل، فنیقیه، لیدی بودند. داریوش برای نخستین بار سیستم ثبت درآمدها و کنترل وصول مالیات را ساماندهی کرد.
۱-۴ مالیات در یونان و روم
در یونان باستان مالیات دائمی چندان رایج نبود و معمولاً هنگام جنگها اخذ میشد. در مقابل، امپراتوری روم نظام مالیاتی پیشرفتهای ایجاد کرد که شامل مالیات زمین، مالیات تجارت، مالیات ارث و مالیات سرشماری بود.
بسیاری از اصول امروزی ثبت درآمد و نگهداری سوابق مالی ریشه در نظام اداری روم دارد.
۱-۵ مالیات در قرون وسطی
در قرون وسطی مالیات بیشتر در اختیار پادشاهان، اشراف و کلیسا قرار داشت. در بسیاری از کشورها کشاورزان علاوه بر پرداخت مالیات، موظف به انجام کار اجباری برای حکومت نیز بودند.
۱-۶ مالیات و شکلگیری دولتهای مدرن
از قرن هفدهم به بعد، مفهوم دولت مدرن شکل گرفت. همزمان دو اصل مهم مطرح شد؛ اول اصل نمایندگی (Representation) که مردم باید در تعیین مالیات نقش داشته باشند و دوم اصل پاسخگویی (Accountability) که دولت باید درباره نحوه مصرف مالیاتها پاسخگو باشد.
۱-۷ مالیات و انقلاب آمریکا
یکی از مشهورترین رویدادهای تاریخ مالیات جهان اعتراضات سال ۱۷۷۳ در بوستون بود. شعار معروف معترضان «No Taxation Without Representation» یعنی « مالیات بدون نمایندگی پذیرفتنی نیست.» این جنبش بعدها به استقلال ایالات متحده منجر شد.
۱-۸ مالیات و انقلاب فرانسه
پیش از انقلاب فرانسه، بسیاری از اشراف و روحانیون از پرداخت مالیات معاف بودند. در مقابل کشاورزان، بازرگانان و طبقه متوسط بخش عمده مالیات را پرداخت میکردند. این نابرابری یکی از عوامل اصلی انقلاب فرانسه در سال ۱۷۸۹ بود.
مثال شماره ۱-آرتمیس در ونکوور زندگی میکند و سالانه ۱۲۰,۰۰۰ دلار درآمد دارد. بخشی از مالیات پرداختی او صرف بیمارستانها، مدارس، پلیس و جادهها میشود. این همان فلسفه مالیات در دولت مدرن است.
مثال شماره ۲- آرتمیس و امیر دارای دو فرزند هستند. دولت کانادا از طریق مزایای فرزندان کانادا (Canada Child Benefit – CCB) بخشی از درآمدهای مالیاتی را مجدداً میان خانوادههای دارای فرزند توزیع میکند.
پرونده تاریخی -پرونده John Hampden – سال ۱۶۳۷، پادشاه انگلستان مالیاتی به نام Ship Money وضع کرد. یکی از شهروندان پادشاهی به نام جان همپدن از پرداخت مالیات خودداری نمود.
گرچه دادگاه در ابتدا به نفع پادشاه رأی داد اما این پرونده بعدها به یکی از مهمترین مبانی محدود کردن قدرت دولت در اخذ مالیات تبدیل شد.
درس پرونده -هیچ مالیاتی نباید بدون مبنای قانونی اخذ شود.
نکات کلیدی فصل – مالیات بیش از پنج هزار سال قدمت دارد. ایران هخامنشی یکی از نخستین نظامهای مالیاتی منظم جهان را ایجاد کرد. انقلاب آمریکا و انقلاب فرانسه ارتباط مستقیم با مالیات داشتند. امروزه مالیات مهمترین منبع درآمد دولتهاست.
- ادامه دارد –
- درباره نویسنده:
- از همین نویسنده:
غلامحسین دوانی؛ پژوهشگر اقتصادی و عضو انجمن اقتصاددانان حرفهای بریتیش کلمبیا و از اعضای حسابداران خبره آمریکای شمالی
