تازه‌ترین‌ها
آشیان / نقد و بررسی (صفحه 4)

نقد و بررسی

زبانیت: جسارت یا عقب نشینی؟ – گفتار نخست:

راه‌ها همه‌گی که به انقلاب ختم نمی‌شود[i] اشاره: از نوشتن این متن، مدتی می‌گذرد اما خوشحالم که انتشار آن همزمان شد با انتشار آنلاینِ نسخه‌ی کاملِ کتاب «افتادن به مساحت مرگ» در این آدرس: http://ketabnak.com/book/77803/%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AD%D8%AA-%D9%85%D8%B1%DA%AF  ***  [clear] از روزگاری که توجه به محوریتِ زبان در شعر، میانِ شاعرانِ امروز ایران …

بیشتر بخوانید

نوشتار زنانه و شعر زنان در دهه‌های اخیر در ایران

این نوشته چند سال پیش به شکل مختصرتری در مجله اینترنتی کندو منتشر شده بود که متاسفانه با بسته شدن این سایت از دسترس خارج شده است. در این نوشته‌ی جدید کوشیده‌ام با گسترش مفهوم و حوزه بررسی آثار ابعاد جدیدی به بررسی خود بدهم. در متن پیشین هم اصلاحاتی …

بیشتر بخوانید

اولیس جیمز جویس و چرخش شگرف راوی

پنجشنبه‌ای که در پیش است (۱۶ ژوئن) به نام روز بلوم، یکی از شخصیت‌های اصلی رمان اولیس جیمز جویس، نام‌گذاری شده است. جویس با بهره‌وری از عادی‌ترین جنبه‌های زندگی مردم معمولی، در شهری معمولی و در روزی معمولی، پنجشنبه، ۱۶ ژوئن ۱۹۰۴، با شیوه‌ی نگارشی نو اثر هنری و ماندگارش، …

بیشتر بخوانید

خوانش دو شعر مانا آقایی

شعر “آگهی همسریابی“ شعر را با هم بخوانیم: “آگهی همسریابی” زنی هستم بیست و هشت ساله با عادت‌هایی غریب و اشتباهاتی هم‌قد خودم که صبح تا صبح دندان‌هایم را مسواک می‌زنم پشت میز اداره می‌نشینم و غصّه‌هایم را با خواندن “نیازمندی‌ها”ی روزنامه فراموش می‌کنم من از توفان‌های بسیاری گذشته‌ام من …

بیشتر بخوانید

«هیچ از حسِ، هیچ از کسِ، هیچ از جا»

کتاب را باز کردم. از وسط. مثل کتاب حافظ برای فال. شعر ۶۶ آمد در صفحه ی ۱۱۰. خواندم: [clear] “من چنگار نامیدمش او اصرار می ورزید سرطان صدایش بزنم من دیگر اختلاط نکردم و سرطان همه‌ی وجودم شد” [clear] آنگاه دانستم با یک شاعر روبرو هستم. آنگاه فهمیدم کتابی …

بیشتر بخوانید

پی آواز حقیقت بدویم

با هم شعر را بخوانیم: دو قدم طرف گل سرخ آشپزخانه اینجا خوشحال و چقدر براق قابلمه‌های مسی و این ماهیتابه چقدر مست کی مگر اینجا آمده؟ کاشی‌ها چرا این‌طوری پلک می‌زنند؟ این سنگ‌های سفید بوی نعنا بوی پاکت خیس گیلاس . این صندلی با تن من دست‌های تو را …

بیشتر بخوانید

درباره مارگریت دوراس و آثار او

مارگریت دوراس، نویسنده، فیلم ساز، و فیلم نامه نویس فرانسوی که نام اصلی‌اش مارگریت دونادیو ست ” دوراس” را که نام دهکده‌ای است و خانهٔ پدری‌اش در آنجا بود بعنوان نام خانوادگی مستعار خود انتخاب کرد. او در چهارم آوریل ۱۹۱۴ در سایگون، ویتنام جنوبی که در آن زمان یکی …

بیشتر بخوانید

سه «شعرفیلم»

از اولین روزهایی که با شعر آشنا شدم و به شعر خوانی مستمر روزانه از بزرگان ادب قدیم و نوپرداز فارسی میهنم پرداختم، و چه بعدها که شعر گفتم و به مطالعه چیستی شعر و چگونگی شعر شدن کلام پرداختم ، تصویر و تصویرپردازی اهمیت ویژه ای برایم داشت. ایماژه …

بیشتر بخوانید

جامعه مدنی هوای یکدیگر را داشتن است

درآمد: عنوان این گزارش، برگرفته از عنوان فرعی فصل ششم کتاب «جامعه مدنی: گفتارها، زمینه‌ها و تجربه‌ها» به قلم دکتر کاظم علمداری است.[۱] این کتاب در دوازده فصل و چهارصد و پنجاه صفحه شامل: نمایه، کتاب‌شناسی فارسی و انگلیسی است. این اثر همان‌طور که نویسنده خود گفته است: «…در چهارچوب …

بیشتر بخوانید

شعرِ زبان‌محور مقابل هر نوع محافظه‌کاری می‌ایستد

 اشاره: این سخنرانی روز چهارشنبه ششم آوریل ۲۰۱۶ صورت گرفته است. از سال‌ها پیش از آن‌که مهاجرت کنم، انگار در پراگ زندگی کرده بودم؛ آن پراگی را که کوندرا و کلیما تصویر کرده‌اند انگار با گوشت و خون تجربه کرده بودم، آن‌قدر که زندگی در تهرانِ امروز با حکومتِ ایدئولوژیک …

بیشتر بخوانید

حافظه و دیگری

تا پیش از دورهٔ مشروطه در ایران خبر چندانی از توجه به فرد و مسائل مربوط به آن نبوده است. در این دوره (مشروطه) با به وجود آمدن تحرکات اجتماعی و سیاسی، جامعه دچار تغییراتی می‌شود. داد و ستدهای فرهنگی شکل می‌گیرد و افراد برای تحصیل به دانشگاه‌های معتبر دنیا …

بیشتر بخوانید

دربارهٔ شعری از مهدی اخوان ثالث و پاره‌ای مسائل دیگر

در شعری به نام “میراث” مهدی اخوان ثالث در بندهای آغازین این شعر که سراسر صحبت دربارهٔ میراثی از گذشتگان است این‌گونه آغاز می‌کند: پوستینی کهنه دارم من یادگاری ژنده‌پیر از روزگارانی غبارآلود سالخوردی جاودان مانند مانده میراث از نیاکانم مرا، این روزگار آلود. اخوان دایرهٔ تاثیرگذاری این میراث جاودان …

بیشتر بخوانید

نقدی بر” نافرمانی بدنی” اثری از علیرضا آدینه

   پیش از هرچیز می باید موضع اتخاذی خود در این نوشتار را نسبت به مسئله نقد ادبی روشن کنم تا در پرتو آن گزاره ها متعین گردیده و ارتباط متن با مجموعه شعر” نافرمانی بدنی” به صورتی هرچه واضح تر شکل بندی شود. در این نقد، همسو با تونی …

بیشتر بخوانید

مرگ عاشق به شعر و کلمه

هنوز نرفته، برگشته است و شروع دوباره، آغاز پایانی دیگر بود (سهراب رحیمی) نوشتن مرثیه برای دوستان از دست رفته بی‌فایده است، باید ببینیم برای چه آمده‌ایم و برای چه می‌رویم، آمده‌ایم که چیزی به لذت زندگی اضافه کنیم و می‌رویم تا چیزی از لذت زندگی کم نشود. زندگی یکسره …

بیشتر بخوانید

نگاهی به سیمرغ عطار با پرسش از حقوق برابر

مقدمه: در کشور ما همدلی و کشش نسبت به عرفان و معرفتِ اشراقی، در میان طیف وسیعی از تحصیل‌کرده‌گان طبقه متوسط و نخبگان دولتی همواره وجود داشته که پس از انقلاب، این کشش و گرایش، گسترده تر شده است. سرآمدانِ فکری و نظریه‌پردازان این طیف که شاید با تسامح بتوان …

بیشتر بخوانید

نگاهی به کتاب “طاء”؛ اثر سمیه طوسی

در نقد مجموعه شعر، پیش از آنکه با نقد چندین شعر به عنوان تکثری از ابژه‌ها طرف باشیم با نقد یک ابژه واحد طرفیم. یعنی در حال نوشتن چند نقد برای چند شعر نیستیم بلکه در حال تدوین یک بازخورد از کالای واحدی هستیم که در برگیرنده مجموعه آثاری است …

بیشتر بخوانید

سندروم استکهلم در قصه رومن‌گاری و هدایت

در بخش پیشین این گزارش[۱] رفتار «زرین‌کلاه» قهرمان قصه «زنی که مردش را گم کرد» (نوشته صادق هدایت) عمدتاً از منظر فرهنگ و سنت‌هایمان پیگیری شد. اما در این بخش پایانی سعی شده که این قصه ایرانی با قصه دیگری به قلم «رومن‌گاری» که در آن وابستگی قهرمان داستان به …

بیشتر بخوانید

خوانش شعر کانکریت یک روز مانده به آفرینش اثر محمد آزرم

خوانش شعر کانکریت یک روز مانده به آفرینش اثر محمد آزرم پیر ماشری منتقد ساختارگرا/ پساساختارگرا می‌گوید نظم پنهان متن در مقایسه با بی‌نظمی معین و واقعی‌اش (یعنی درهم ریختگی‌اش) از اهمیت کمتری برخوردار است و حقیقت این است که همه‌ی متن‌ها معجونی از ایده‌های متفاوت هستند؛ این ایده‌ها ممکن …

بیشتر بخوانید

نگاهی به داستان‌های “خیابان کانت”، نوشته احسان عابدی

«امشب دوستی پیدا کردم، در یک کافه، که به من گفت، برو به خیابان کانت. خودش همیشه اینجا می‌آید. هیکل چهارشانه و قد بلندی دارد، اما اسمش، آه لعنتی، اسمش را به خاطر نمی‌آورم. حالا خوشحالم که اینجا هستم.» خنده‌ای کرد و گفت: «اما اینجا خیابان کانت نیست. کانت خیلی …

بیشتر بخوانید

نگاهی به دفتر شعر “اتفاقی روشنم” ملوک ایرانمنش

ملوک ایرانمنش، شاعر متولد رفسنجانِ کرمان است. او دانش‌آموختۀ علوم اجتماعی از دانشگاه تهران و دبیر بازنشسته است. کتاب “اتفاقی روشنم” ملوک ایرانمنش که سال گذشته بوسیلۀ نشر نون به چاپ رسیده، اخیرا به‌عنوان یکی از نامزدهای مرحله نخست جایزه شعر شاملو انتخاب شد. این کتاب به‌تازکی به‌دست من “شهین …

بیشتر بخوانید

گربه‌ای که لوندی‌اش کار دستش داده در طول تاریخ

نگاهی به “شعری که گربه است” از مجموعه شعر «و زیرِ پوستِ من پُر از جریان‌های خالی‌ست» اثر سپیده جدیری با هم شعر را بخوانیم: “شعری که گربه است” من در تمامِ روزهای جهان به دنبالِ یک سَر ِ موش می‌گردم و در تمامِ روده‌های جهان به دنبالِ شعری برای …

بیشتر بخوانید

«انسولین تزریق می‌کنم میان کلمات»

۱- خوانش مجموعه شعر «همه‌ی کلمات در ونک پیاده می‌شوند» اثر سریا داودی حموله «همه‌ی کلمات در ونک پیاده می‌شوند» مجموعه شعر نسبتاً کوتاه، که توسط انتشارات کاکتوس تهران با مشخصات ظاهری صد و دوازده صفحه و با قیمت پنج هزار تومان در بهار نود و چهار منتشر و روانه …

بیشتر بخوانید

آشنایی مختصر با مجموعه قصه‌های هزارویک شب – بخش دوم و پایانی

چون شب سیصد و بیست و نهم برآمد گفت: ای ملک جوانبخت، علی بن منصور گفت: به سفره‌ی جُبیر بن عُمیر بنشستم و این دو بیت در او نوشته یافتم: گر ندیدی بهشت و حورالعین اینک این مجلس امیر ببین جام را همچو حوض کوثر دان ساقیان را بسان حورالعین …

بیشتر بخوانید

نگاهی به کتاب «سندرم استکهلم»، نوشته شهزاده سمرقندی

سندرم استکهلم رمان نویسنده: شهزاده سمرقندی چاپ اول: انتشارات خاوران (فرانسه) چاپ دوم: انتشارات اچ‌انداس مدیا (بریتانیا) قیمت: ۱۰ دلار نسخه چاپی، ۶ دلار نسخه الکترونیک چرا می‌نویسم از خود؟ و آن‌چه می‌توانم از خود بنویسم چه نسبتی با هنر برقرار می‌کند؟‌ زندگی من، تو، آدم‌های به ظاهر معمولی با …

بیشتر بخوانید

یادداشتی بر رمان (دوجلدی) بچه‌های اعماق نوشته مسعود نقره کار

بچه‌های اعماق روایتِ زندگیِ مردم محله‌ای در جنوب شهر تهران، پایتخت ایران است با نگاهی مذکر. جنوب شهرِ تهران جهنمی است ساخته و پرداخته فقر که مردان بسیاری و البته زنانی چون محکومانی تبعیدی دوران محکومیت خود را در آن سپری می‌کنند. این گروه محکومان آنجا که از خود می …

بیشتر بخوانید

خوانشی از مجموعه شعر «عشق و جنگ» افشین شاهرودی

ـ در دوستی تو/همه ی جنگ ها تمام می شود/ کلمه در دهانت دیده بان صلح است/و کنارت بر چیدن مرزها./ افشین شاهرودی(متولد 1329) «عکاس ـ شاعر»ی است که رابطه‌ ی چند سویه بین «شعر ـ طرح»  و «شعرـ عکس» برقرار می کند. صحنه‌های روایی را به  تصویر می‌ کشد،کلمات …

بیشتر بخوانید

وداع با نویسنده خستگی ناپذیر

قلبش گرفت و بیمارستان نتوانست آن قلب را متقاعد کند از تپیدن در سینه نویسنده ناایستد، آقای مهندس، آقای نویسنده، اهل صبوری و مهربانی؛ سفر خوش! آنها که فتح‌الله بی‌نیاز را از نزدیک می‌شناختند در یک نکته اتفاق‌نظر داشتند، او دیر آمد، دیر شروع به نوشتن کرد، اما مخاطبان ادبیات …

بیشتر بخوانید

سرکش‌تر از آن است که قضیب‌محور باشد

اشاره: نخستین مجموعه شعر نیما نیا با عنوان «او مدام یک مرد است» هفته‌ی گذشته توسط انتشارات اچ اند اس مدیا در لندن به چاپ رسید. این کتاب به مخاطبینِ داخل ایران رایگان ارائه می‌شود و به سادگی تنها با فرستادنِ ایمیلِ درخواست از اکانت جی‌میل به آدرس [email protected] قابل …

بیشتر بخوانید

صادق هدایت و شکنجه زنان

مقدمه: موضوع محوری این گزارش که در سه قسمت عرضه می شود، به پرسش‌گرفتنِ تفسیر رایج در باره قصه «زنی که مردش را گم کرد» نوشته صادق هدایت است. زیرا این تفسیر مسلط – به طور قصدناشده – برداشتی خاص از قصه را در فضای ادبی ما جا انداخته که …

بیشتر بخوانید

شخصیت‌های زن و بازتاب واقعیت‌های اجتماعی

ادبیات داستانی در ایران در طول سالهای گذشته راههای پر فراز و نشیبی را طی کرده است. اما رشد و تکاپوی ادبیات مدرن ایران به خصوص درسالهای بعد از انقلاب مدیون حضور نویسندگانی است که با خلق آثار ادبی و تکنیک‌های مختلف سعی در بازتاب شرایط سیاسی و اجتماعی دوران …

بیشتر بخوانید

نگاهی به: بخشی از تاریخ جنبش روشنفکری ایران

بخشی از تاریخ جنبش روشنفکری ایران بررسی تاریخی تحلیلی کانون نویسندگان ایران نوشته مسعود نقره‌کار دوره پنج جلدی – ۳۲۸۱ صفحه نشر باران، سوئد، چاپ اول ۱۳۸۱ آنچنان که از عنوان کتاب برمی‌آید، این بررسی 3281 صفحه‌ای، به روایت دکتر مسعود نقره‌کار می‌تواند بخشی از تاریخ جنبش روشنفکری ایران باشد. نویسنده در …

بیشتر بخوانید

یادداشتی برای مصاحبه با علی صالحی بافقی

http://www.naakojaa.com/book/7058 خاورمیانه بزرگ‌ترین جغرافیایی است در دسته‌بندی میدان‌های جنگی با تم نبرد بین خیر و شر. نبردی نیابت گرفته شده از آدم‌هایش به  جانبداری از خدایان و تار و مار کردن شیاطین.  خاورمیانه خلاصه می‌شود در بازو شدن برای انجام رضایت‌مندی خدایان. این مساحت جغرافیایی در اوج نادیده گرفته شدن …

بیشتر بخوانید

خوانشی از مجموعهٔ «همهٔ کلمات در میدان ونک پیاده می‌شوند!» سریا داودی حموله

در گفت‌و‌گو با سریا داودی حموله

مجموعهٔ «همهٔ کلمات در میدان ونک پیاده می‌شوند!» هفتمین مجموعهٔ منتشرشدهٔ شعر سریا داودی حموله شاعر خوزستانی است. با نگاه و بیان خاص خودش، که سبک خاص او را در شعر سپید می‌سازد. هرچند ابتدا دشوار به نظر می‌آید و ورود به فضای شعر به‌آسانی صورت نمی‌گیرد، اما به اعماق …

بیشتر بخوانید

نگاهی به رمان “بچه‌های اعماق” اثر مسعود نقره‌کار

در شهرِ بی‌خیابان می‌بالند در شبکهٔ مورگی پس‌کوچه و بُن‌بست، آغشتهٔ دود ِ کوره و قاچاق و زردزخم قاب ِ رنگین در جیب و تیرکمان در دست، بچه‌های اعماق بچه‌های اعماق  باتلاق ِ تقدیر ِ بی‌ترحم در پیش و دشنام ِ پدران ِ خسته در پُشت، نفرین ِ مادران ِ …

بیشتر بخوانید