In touch with Diverse Iranian Community

درخشش طلاهاى ایران در رسوایى مربوط به پرونده فساد ترکیه

0 61

پيش بيني اين که تحقيقات درباره اتهام رشوه خواري و فساد مربوط به شماري از وزراي ترکيه به کجا مي انجامد کار آساني نيست. اگرچه برخي اين مسئله را ناشي از جدال بر سر قدرت ميان جنبش فتح الله گولن (از متحدان پيشين نخست وزير ترکيه که اکنون اختلافاتش با او بالا گرفته) و دولت مي‌ دانند، تئوري هاي توطئه ابعاد گسترده تري پيدا کرده و حتي ايران و ايالات متحده را نيز در بر مي گيرند. حال با بازداشت سليمان اصلان، رئيس «هالک بانک» (بانک خلق) ترکيه و رضا صراف (ضراب)، تاجري ايراني که در نقل و انتقال طلا دست دارد، توجه ها به سوي مثلث ايران- هالک بانک- طلا جلب شده است.

طبق گزارش ها بانک دولتي «هالک» در دور زدن تحريم ها عليه ايران نقش داشته و حال دولت ترکيه به دنبال پيدا کردن ردپايي از آمريکا و اسرائيل در اين ماجراست. منابعي که پيگيري اين پرونده را بر عهده دارند مي‌ گويند که پس از آن که به دنبال وارسي منزل مسکوني سليمان اصلان، 4.5 ميليون دلار پول پنهان شده در جعبه هاي کفش پيدا شد، تحقيقات حال نه بر روي «هالک بانک» که بر روي مديريت اين بانک متمرکز شده است. از ديگر سو سفر اخير ديويد کوهن، معاون امور مبارزه با جرايم مالي و تروريسم وزارت خزانه‌داري آمريکا به ترکيه حاکي از تاثير پرونده صراف- هالک بانک بر روابط ميان آمريکا و ترکيه است.

از مارس 2012 که بر اساس تحريم‌ هاي آمريکا و اتحاديه اروپا، استفاده ايران از سيستم بين المللي انتقال پول «سوئيفت» ممنوع اعلام شد، گزارش هاي بسياري در رسانه ها منتشر شد مبني بر اين که ايران با کمک «هالک بانک» ترکيه اين محدوديت ها را دور مي زند.

بر اساس گزارش هايي که پليس در اختيار پيگيران حقوقي اين پرونده قرار داده، جريان از اين قرار بوده است: براي دور زدن تحريم سوئيفت و جلوگيري از ايجاد شک و ترديد، شرکت‌هاي صوري در چين وارد عمل شدند. سپس پول مورد نظر از سوي ايران با اسناد جعلي به عنوان مبلغ مربوط به وارداتي از چين، به حساب بانکي شرکت هاي صوري چيني ريخته مي شد. اين مبلغ سپس بلافاصله به عنوان هزينه صادرات به حساب هاي شرکت هاي صوري يا واقعي در ترکيه واريز و صرف خريد طلا مي شد. اين پول سپس از طريق قاصداني به ايران مي رفت يا ابتدا به دوبي و از آن جا به ايران ارسال مي شد.

به گفته اوغور گورسِس، اقتصاددان، اين روش پيچيده زاييده ناتواني ترکيه براي پرداخت هزينه نفت و گاز طبيعي خريداري شده از ايران از طريق کانال‌هاي عادي بود.

به همين دليل بود که ترکيه حسابي براي ايران در «هالک بانک» گشود. ايران پول‌ هاي موجود در اين حساب ها را به طلا تبديل مي کرد. طلاي تهيه شده از بازارهاي بين المللي ابتدا به ترکيه ارسال مي شد و از آنجا به ايران مي رفت. از آن جايي که شرکت واسطه براي اين نقل و انتقال هاي مربوط به ايران در ترکيه ثبت شده بود، واردات و صادرات طلاي ترکيه شاهد رشد ثابتي شد. در عرض سه سال، هشت ميليارد دلار طلا از سوي ترکيه به ايران فرستاده شده است.

براي مقابله با اين روند ايالات متحده از ژوئيه سال 2013 صادرات طلا به ايران را ممنوع کرد و در نتيجه حدود 13 ميليارد طلاي وارداتي در ترکيه انباشته شد.

روايت آقاي گورسس در اين زمينه چيزي است که در تحقيقات، بررسي ها و استراق سمع‌ هاي مربوطه نيز خود را نشان داد. در مقابل دولت براي دفاع از خود تصميم گرفت که اين اقدامات را کارزاري عليه هالک بانک جلوه دهد.

رسانه استار ترکيه که در عمل سخنگوي دولت عدالت و توسعه به شمار مي‌ رود در همين زمينه در اظهار نظري آورد: «حملات به «هالک بانک» از ايالات متحده نشات مي گيرد. صادرات 6.5 ميليارد دلار طلا از سوي ترکيه به ايران در سال گذشته، دولت آمريکا را که از اين بانک خواسته بود تجارت طلا با ايران را متوقف کند، ناخشنود کرده است. در عين حال بدهي نفتي کنوني هند به ايران 5.3 ميليارد دلار است و تصميم هند براي پرداخت اين هزينه از طريق «هالک بانک» نيز به مذاق کشورهاي غربي خوش نيامده است. هند در نظر دارد تا ماهانه از طريق «هالک بانک» يک ميليارد دلار به ايران پرداخت کند، مبلغي که در سال برابر است با 12 ميليارد دلار.»

درصدي براي وزير

ظاهرا آن چه جرقه تحقيقات در خصوص مراودات مالي با ايران را زد، مسئله رشوه خواري بود. بر اساس يافته هاي پليس، آقاي ضراب که پس از آن که شهروند ترکيه شد نامش را به رضا صراف تغيير داد، ارتباط هاي نزديکي با ايران دارد. او پس از آن که توانست ارتباط هايي با وزراي ترکيه و پسرانشان برقرار کند، سيستمي را براي ارسال ميليون ها دلار به ايران طراحي کرد. پدر آقاي صراف با محمود احمدي نژاد، رئيس جمهور پيشين ايران ارتباط هايي دارد. آقاي صراف براي پياده کردن اين طرح هزاران دلار «کميسيون»- يا همان رشوه- به ظفر چاغلايان، وزير اقتصاد ترکيه ميداد. در دوسال گذشته آقاي چاغلايان 103 ميليون ليره (برابر با 40 ميليون دلار) و آقاي اصلان 16 ميليون ليره (برابر با 7.7 ميليون دلار) دريافت کرده اند. آقاي چاغلايان که در اين ميان همچنين قصد داشت ارقام مربوط به صادرات خارجي را بالا ببرد، از آقاي صراف خواست تا در اين نقل و انتقال ها از طلا استفاده شود. در ديداري که آقايان چاغلايان و صراف در سوم اکتبر با يکديگر داشتند، ظفر چاغلايان به آقاي صراف گفت: «بايد تا پيش از پايان سال ميلادي دستکم چهار ميليارد دلار طلا صادر کني.» تحقيقات پليس نشان مي دهد که آقاي صراف قصد داشت با صادرات طلا، که بخشي از آن نيز پيش از ارسال به ايران به دوبي فرستاده مي‌شد، با خواسته نخست وزير ترکيه، رجب طيب اردوغان، ظفر چاغلايان و سليمان اصلان، همراهي کرده و ارقام مربوط به صادرات ترکيه را بالا ببرد.

کاري که بدون تاييد نخست وزير به راحتي امکان پذير نبود

اکتاي اوزداباک اوغلو، کارشناس مالي و بازار سرمايه روزنامه «راديکال» به المونيتور گفته است: «انتقال هاي صورت گرفته از سوي آقاي صراف در مرکز اين عمليات قرار دارند.  با توجه به ممنوعيت استفاده از سيستم سوئيفت از سوي ايران، گفته مي شود که آقاي صراف و گروهش، براي دورزدن پرس و جوهاي سوئيفت در انتقال پول هاي غيرقانوني، پول مربوط به افراد مشخصي از ايران را به ترکيه منتقل مي کرده و سپس همان مبلغ را به صورت طلا به ايران باز مي گرداندند. در اين روند پيچيده، آن ها در اصل با يک تير دو نشان مي‌ زدند؛ آقاي صراف و تيمش سهم خود را بر مي داشتند و در عين حال صادرات ترکيه نيز افزايش پيدا مي کرد. در اين ميان ايران تحت تحريم نيز به تجارت خود ادامه مي داد و پول مورد نياز خود را دريافت مي کرد. به انجام رساندن اين نقل و انتقال ها در نهايت بر عهده بانک دولتي «هالک» بود، بنابراين صورت گرفتن اين عمليات بدون اجازه يا اطلاع دولت يا افراد نزديک به دولت، غيرممکن به نظر مي رسد.»

صعود شگفت انگيز

پيشرفت يکباره آقاي صراف که پيش از وارد شدن به بازار ترکيه در سال 2008 ، براي صرافي هاي النفيس و السلام در دوبي کار مي کرد، شگفت انگيز است. بدون پشتوانه بروکراتيک و سياسي دست يافتن به چنين پيشرفتي غيرممکن است. آقاي صراف که سال 2008 شرکت ماشين‌ آلات صنعتي و دريايي «رويال» را در استانبول تاسيس کرد، سال 2011 به تجارت طلا روي آورد و سال 2012 با شرکت «سفير گولد» وارد بازار شد. اين شرکت سال 2012 يک تنه باني 46 درصد از کل صادرات طلاي ترکيه شد و با اين اقدام رکوردي را براي خود ثبت کرد. اگرچه افراد آقاي صراف بارها با باري از طلا وارد فرودگاه هاي ترکيه شدند و کسي جلوي آن ها را نگرفت، اقداماتشان از سوي «هيئت تحقيق بر روسي جرايم مالي» مورد بررسي قرار گرفت. پرونده آقاي صراف همزمان با بالا گرفتن اختلاف ميان رجب طيب اردوغان و فتح الله گولن به دستگاه قضايي ترکيه راه پيدا کرد. فتح الله گولن که از نزديکان پيشين دولت ترکيه به شمار مي رفت، پس از آن از آنکارا به خشم آمد که دولت عدالت و توسعه تصميم گرفت مدارس مرتبط با آقاي گولن را تعطيل کند.

گفته مي شود که اين پرونده که اکنون از سوي پليس و محققان قضايي در دست بررسي است، با جنبش گولن مرتبط است. اين بدان معناست که اين حمله شديد نه فقط به شدت دولت ترکيه را تکان مي دهد، بلکه قابليت آن‌ را دارد که ضربات شديدي به روابط ميان ترکيه و ايالات متحده بزند، روابطي که در حال حاضر نيز با توجه به اختلافات موجود ميان دو کشور بر سر اسرائيل و سوريه تا حدي متزلزل است.

[آلمونيتور]

 ——————-

fehimtastekinفهيم تاشتِکين مقاله‌ نويس و سردبير بخش اخبار خارجي روزنامه «راديکال» ترکيه است. او همچنين مجري برنامه تلويزيوني «دوغو ديواني» است که هر دو هفته يک بار از شبکه تلويزيوني «آي‌ اِم سي تي وي» پخش مي‌ شود. در عين حال آقاي تاشتکين تحليل گر سياست هاي خارجي ترکيه٬ قفقاز٬ خاورميانه و همچنين امور اتحاديه اروپا است. او از سردبيران موسسان آژانس خبري قفقاز بود.

پاسخ دهید

مشاهدهٔ قبل از ارسال

نمایش متن بعد از ارسال