صفحه را انتخاب کنید

کليد در دست روحانی است

کليد در دست روحانی است

0,,5961357_4,00دولت ايران اندکی پيش از برگزاری جلسه اخير مجمع عمومی سازمان ملل متحد تعدادی از زندانيان سياسی را آزاد کرد که در ميان ‏آنها نام نسرين ستوده، وکيل من، نيز به چشم می‌خورد‎.‎ در همين حال، حسن روحانی، رئيس جمهوری، يادداشتی در روزنامه واشينگتن پست منتشر کرد و طی آن راهکار خود را برای حل و ‏فصل بحران هسته ای موجود ارائه داد. در اين ميان يک چيز مشخص است و آن اينکه روحانی برخلاف سَلَف تندرو و ساده لوح خود، ‏کارزاری سنجيده و حساب شده را برای پيگيری اهداف خود به راه انداخته است‎.‎ ستوده، يکی از سرشناس‌ترین زندانيان سياسی است که در اين دور جديد آزاد شد. او کسی بود که در سال ۲۰۰۵ وکالت من را بر عهده ‏داشت و در نتيجه تلاش های وی بود که من و بسيارانی ديگر از بند زندان مخوف اوين ايران رهايی يافتيم. ستوده در مقابل تلاش های ‏بی وقفه و شجاعتش بهای گزافی را نيز پرداخت و در نهايت خود نيز به مدت سه سال به حبس کشيده شد. آزادی او، اما، واجد هيچ ‏کدام از نشانه های ديوانسالاری مسبوق به سابقه در کشور ما نبوده است؛ گويا او را از سلولش به بيرون برده‌اند، سوار ماشين کرده‌اند ‏و به خانه رسانده‌اند. تنها هم به ذکر اين جمله به وی بسنده کرده‌اند که «شما آزاديد»‏‎.‎ وقتی می‌شنوم که روحانی از آشفتگی اقتصادی، تورم و سياست خارجی نادرست احمدی نژاد، نياز به کاهش تنش های بین‌المللی و ‏چنين مواردی صحبت می‌کند، دوستان خبرنگارم را به ياد می‌آورم که لحظه لحظه عمرشان پشت ميله های زندان می‌سوزد و از دست ‏می‌رود‎.‎ امید معماریان

‎مقام های مربوط هيچ سند و مدرکی در اختيار ستوده قرار نداده‌اند که بر مبنای آن آزادی اين زن دائمی يا رسمی قلمداد شود. با اين ‏اوصاف هيچ تضمينی هم وجود ندارد که او را مجدد به پشت ميله های زندان بازنگردانند. ديگر زندانيان سياسی رها شده از بند نيز در ‏شرايطی مشابه به سر می‌برند و همچنان صدها نفر از آنها در حبس قرار دارند. در ميان اين دربندان سياسی بسيارند کسانی که پيش از ‏قرار گرفتن در تنگنای زندان خبرنگار بوده‌اند، کُنشگر بوده‌اند يا سياستمدار اصلاح طلب، که تنها جرمشان پافشاری بر اصلاح امور و ‏برقراری عدالت برای مردم کشورشان بوده است‎.‎

بسياری از زندانيان سياسی در ايران به اين جرم بازداشت شده‌اند که نظرات منتقدانه خود را درباره سياست های داخلی و خارجی ‏دولت پيشين جمهوری اسلامی مطرح کردند، انتقادهايی از سياست های احمدی نژادی که به لحاظ محتوا شبيه همين نظراتی هستند که ‏روحانی اين روزها در سخنان خود در رسانه های ايران و آمريکا با چنين مقبوليت و موفقيتی ابراز می‌کند‎.‎

علاوه بر اين همه، خبرنگاران ايرانی همچنان زير سانسور شديد به کار خود ادامه می‌دهند. سايت های شبکه های اجتماعی مانند توئيتر ‏و فیس‌بوک کماکان پشت ديوار فيلترينگ دولتی قرار دارند و در کل چيزی با عنوان دسترسی آزاد ايرانيان به اطلاعات وجود خارجی ‏ندارد‎.‎

برای من نيز به عنوان يک خبرنگار که به خاطر نوشته هايش در ايران تحت تعقيب قانونی قرار گرفته، بسيار جالب توجه است که ‏می‌بینم روحانی هم از آزادی مطبوعاتی که در آمريکا در اختيارش قرار دارد استفاده می‌کند، مقاله منتشر می‌کند و در رسانه‌ها ظاهر ‏می‌شود، اما در همان حال خبرنگاران ايرانی سرشناس را در زندان نگاه می‌دارد‎.‎

وقتی می‌شنوم که روحانی از آشفتگی اقتصادی، تورم و سياست خارجی نادرست احمدی نژاد، نياز به کاهش تنش های بین‌المللی و ‏چنين مواردی صحبت می‌کند، دوستان خبرنگارم را به ياد می‌آورم که لحظه لحظه عمرشان پشت ميله های زندان می‌سوزد و از دست ‏می‌رود‎.‎

يکی از اين خبرنگارها، بهمن احمدی امويی است، کسی که هشت سال پيش درباره تأثير ويران کننده سياست های اقتصادی احمدی نژاد ‏هشدار داده بود. احمدی عمويی بعد از انتخابات رياست جمهوری سال ۲۰۰۹ بازداشت و محاکمه شد و همچنان زندانی است‎.‎

احمد زيدآبادی ديگر خبرنگار و انديشمند نامداری است که از احمدی نژاد انتقاد کرد و هم اينک در زندان جمهوری اسلامی به سر ‏می‌برد. جان کلام زيدآبادی اين بود که دولت ايران بايد منافع ملی کشور را در اولويت مشی سياسی خود در قبال اسرائيل قرار داده و ‏از ايدئولوژی تندر وانه، به عنوان شالوده و اساس سياست هايش، دست بردارد. وی به طور خاص گفته بود که ايران درباره مسأله ‏گفت و گو های صلح خاورميانه «نبايد بيشتر از خود فلسطينی ها، فلسطينی باشد». زيدآبادی از ماه ژوئن سال ۲۰۰۹ در زندان است‎.‎

روحانی به پشتی بابی میلیون‌ها رأی دهنده ای بر مسند رياست جمهوری ايران تکيه زد که از وعده های او درباره آزادی زندانيان ‏سياسی و پيگيری مشی جديدی در سياست خارجی، با هدف پايان دادن به تحریم‌ها، حمايت کردند‎.‎

روحانی به پشتی بابی میلیون‌ها رأی دهنده ای بر مسند رياست جمهوری ايران تکيه زد که از وعده های او درباره آزادی زندانيان ‏سياسی و پيگيری مشی جديدی در سياست خارجی، با هدف پايان دادن به تحریم‌ها، حمايت کردند. اين افراد همان رأی دهندگانی بودند ‏که که در وقايع پس از انتخابات رياست جمهوری سال ۲۰۰۹ به خیابان‌ها ريختند و پرسيدند: «رأی من کجاست؟»‏

اين افراد همان رأی دهندگانی بودند که که در وقايع پس از انتخابات رياست جمهوری سال ۲۰۰۹ به خیابان‌ها ريختند و پرسيدند: «رأی ‏من کجاست؟» و در مقابل پاسخ خود را در قالب خشونت و قتل دولتی دريافت کردند. دو تن از نامزدهای انتخابات رياست جمهوری آن ‏سال، يعنی ميرحسين موسوی و مهدی کروبی، به همراه زهرا رهنورد، همسر موسوی، همچنان بدون محاکمه و صدور هرگونه رأی ‏قضايی در حبس خانگی نگه داشته شده‌اند‎.‎

امروز روحانی در سياست خارجی نرمش و دوستی را سرلوحه مأموريت خود قرار داده است. او می‌گوید خواستار احقاق حقوق ‏اساسی ايرانيان است، می‌گوید در پی انجام معامله ای هسته ای با غرب است و به دنبال از ميان برداشته شدن تحریم‌ها است. با اعلام ‏چنين مواضعی و پيگيری چنان سياست هايی، رئيس جمهوری جديد ايران به سرعت از سخنان احمدی نژاد دوری می‌گزیند. روحانی ‏می‌خواهد تصويری متفاوت از ايران به جهان ارائه کند، اما واقعيت آن است که در تمام اين مدت سايه سنگين ادامه بازداشت و حبس ‏خبرنگاران و رهبران مخالفان بر سفر روحانی به نيويورک سنگينی می‌کند‎.‎

در ايران بسيارند کوشندگان حقوق بشری که به ناحق به بند کشيده شده‌اند و از همان اول اساساً نمی‌بایست دستگير می‌شدند. ايالات متحده ‏و ديگر کشورها بايد ضمن استقبال از آزادی های اخير از حکومت ايران بخواهند که اين بازداشت های دَم به دَم را برای هميشه متوقف ‏کند. از ديگر سو، اگر آزادی زندانيان با هدف پايان سرکوب مردمی انجام شده که بی عدالتی های بسياری را متحمل شده‌اند، بايد آنها را ‏غنيمت شمرد و گامی مثبت دانست‎.‎

در عين حال، بسياری بر اين باورند که جمهوری اسلامی در حرکت اخير خود صداقت نداشته و تنها به عنوان يک ژست سياسی به ‏آزادی اين چند نفر تن داده است. شاهد اين مدعا روند آزادسازی زندانيان است که به ظاهر با دست پاچگی هرچه تمام تر انجام شده ‏است. در نتيجه اين رفتار حکومت، اين گمانه در ايران تقويت شده که زندانيان سياسی در عمل برای نظام گروگان هايی هستند که برای ‏مقاصد سياسی و [از جمله] در آستانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد آزاد می‌شوند‎.‎

چين، ميانمار و ديگر کشورهايی که منتقدان مسالمت جوی خود را سرکوب می‌کنند، سابقه ای طولانی در آزادسازی زندانيان برای ‏کسب اعتبار سياسی در آستانه نشست های سازمان ملل دارند؛ اقدامی که در همه اين کشورها با هدف «ماستمالی کردن» پيشينه تاريک ‏حقوق بشری آنها و گرفتن امتياز در عرصه جهانی انجام می‌شود. اينک زمان آن فرا رسيده که رهبران ايالات متحده و ديگر کشورهای ‏جهان با پرهيز از امتيازدهی به چنين عملکرد نادرستی، اصلاحات واقعی را خواستار شوند. مردم ايران خواهان آزادی تمامی زندانيان ‏سياسی به عنوان برآيند طبيعی رأی خود به روحانی هستند‎. ‎

به تازگی يک ديپلمات ايرانی به من گفت که روحانی در غرب زندگی کرده و فرهنگ اين بخش از جهان را می‌شناسد و برای ارزش ‏های مردم‌سالارانه آن احترام قائل است. اگر چنين چيزی صحت داشته باشد، رئيس جمهوری ايران می‌بایست اين ارزش‌ها را در عمل ‏به اجرا درآورد و حق آزادی بيان را برای مردم خود تضمين کند‎.‎

‏[رادیو فردا]‏

————

امید معماریان، خبرنگار مقیم آمریکا، این یادداشت را در اینترناشنال هرالد تریبون، نسخه بین‌المللی روزنامه نیویورک تایمز منتشر کرده است.

Advertisement

تازه‌ترین نسخه دیجیتال شهرگان

شهرگان در شبکه‌های اجتماعی:

ویدیویی

بارگذاری...

فرم اشتراک ایمیلی

آرشیو شهرگان

مطالب شهرگان را مشترک شوید

برای دریافت تازه‌ترین مطاالب و به‌روزرسانی‌های مطالب شهرگان، به لیست پستی ما بپیوندید.

اشتراک شما با موفقیت انجام شد

Pin It on Pinterest

Share This