In touch with Diverse Iranian Community

رونمائی کتاب «جهانی‌سازی، شرکت‌های جهانی و دولت‌های شرکتی»

0 37

تارنمای آمازون اخیراً کتاب جدید غلامحسین دوانی عضو جامعه حساب داران رسمی ایران را با نام Globalization, Global corporation and global government که توسط انتشارات لامبرت آلمان به چاپ رسیده، جهت فروش عرضه داشته است. با توجه به رونمائی کتاب در روزهای اخیر، فرصتی فراهم شد تا با نویسنده‌ی این کتاب آقای غلامحسین دوانی که عضو انجمن اقتصاددانان حرفه‌ای بریتیش کلمبیا و عضو انجمن حسابدران خبره آمریکا، گفتگویی انجام دهیم.

شهرگان: آقای دوانی ضمن تبریک بابت انتشار این کتاب، برای خوانندگان ما توضیح بدهید که چگونه به فکر نوشتن این کتاب افتادید و هدف‌تان از نگارش آن چه بود؟

غلامحسین دوانی: از مدتها پیش با توجه به مشغولیات حرفه‌ای و علاقمندی شخصی پیرامون نقش شرکت‌های بزرگ در فرآیند جهانی‌سازی و ظهور جنبش یک درصدی، تحقیقات مفصلی را پیرامون تولد و ظهور شرکت‌های بزرگ بعمل آورده بودم که بخش قابل توجهی از آن‌را در قالب مقالات مختلف در روزنامه‌های اقتصادی ایران و حتی مجله شهروند بی‌سی و  همچنین تارنمای لوموندفارسی (دوستان لوموند) منتشر کرده بودم. اوائل سال 2014 در کانادا مصمم شدم این تحقیقات را جمع‌بندی و بصورت یک مجموعه مدون درآورم. این مجموعه از آن جهت ارزشمند است که حاوی اطلاعات روز عمده شرکت‌های بین‌المللی و فراملیتی تا پایان سال 2013 است. اینکه چه هدفی را دنبال می‌کردم، واقعیت آن است که از دهه دوم قرن بیستم شرکت‌های بزرگ شروع به رشد نمودند بطوریکه در بسیاری کشورهای جهان به‌عنوان یک اهرم فشار برای اعمال سیاست‌های سرمایه‌داری بکار رفته‌اند که نمونه بارز آن دخالت مستقیم شرکت ملی نفت ایران – انگلیس در کودتای 28 مرداد و دخالت رسمی شرکت ITT در کودتای پینوشه در شیلی بوده است لذا من در این کتاب کوشش نمودم، با ارائه آمار و اطلاعاتی که در پایگاه‌های اطلاعاتی خود غربی‌ها وجود دارد، اوج بزرگی و دخالت این شرکت‌ها را در سیاست‌گذاری کشورها و به‌ویژه فرآیند خصوصی‌سازی کشورهای در حال پیشرفت، نمایش دهم و بصورت تلویحی یادآور شده‌ام که تشدید نابرابری‌های اجتماعی- اقتصادی و تخریب محیط زیست یکی از عملکردهای مخرب این بزرگ شرکت‌ها است.

از چگونگی دستیابی به این  اطلاعات و منابع برایمان بگوئید؟

در عصر انفجار اطلاعات و اینترنت دسترسی به این اطلاعات چندان سخت نیست، اما همانطوری‌که حسابداری فن جمع‌آوری و طبقه‌بندی و تلخیص و تجزیه و تحلیل اطلاعات است، من هم توانستم اطلاعات پراکنده‌ای را که در وب‌سایت‌های مختلف به ویژه تارنمایFortune  , Forbes  و همچنین سایت‌های مختلف اقتصادی همچون‌IMF, CIA Fact book   را جمع‌آوری و جدول‌بندی و از طریق تجزیه و تحلیل قابل استفاده نمایم.

آیا این فعالیت‌ها با توجه به اینکه شنیده‌ایم چشم چپ جنابعالی دچار آسیب جدی شده، فعالیت شما را محدود و مختل نکرده است؟

متاسفانه از سال 1380 تاکنون هر دو چشم من مبتلا به آب سیاه (گلوکوما) شده که بعلت بی‌توجهی خودم و سهل انگاری پزشک اولیه که جزء برجسته‌ترین چشم‌پزشکان ایران هم بود، چشم چپ من دچار آسیب جدی شده بطوریکه عملاً کل بینایی چشم چپ خود را از دست داده‌ام اما من چون در زندگی شخصی‌ام، تفریح و سرگرمی خاصی جزء مطالعه کتاب و اینترنت ندارم، به اینکار عشق می‌ورزم و پزشک معالجم نیز ممنوعیتی برای این فعالیت ذکر نکرده لذا به‌هرحال علاقمند شدم که بالاخره یک کار درست حسابی در این زمینه انجام شود. به‌ویژه بعد از چاپ مقاله تاریخ حسابداری ایران در کتاب “تاریخ حسابداری جهانی” که مشترکاً توسط من و پروفسور ذبیح‌اله رضائی انجام گرفت، تاکید داشتم این کتاب هم به شکل مناسب و محتوایی ارزنده منتشر گردد.

 چرا کتاب را به موسساتی نظیر Forbes و Fortune   ارائه ندادید؟

اتفاقاً برای چاپ کتاب با Forbes تماس گرفتم که فرآیند بورکراسی و مکاتبات متعدد و اینکه ظاهراً علاقه چندانی به انتشار آمار شرکت‌های ایرانی نداشتند، مصمم شدم آنرا از طریق یک ناشر مستقل دیگر عرضه کنم که خوشبختانه انتشارات Lambert آلمان آمادگی خود را جهت انتشار آن اعلام و منهم کتاب را در اختیار آنان قرار دادم.

علاقه‌مندان از کجا می‌توانند این کتاب را تهیه کنند؟

ج- انتشارات لامبرت بصورت خودکار، کتاب را در وب‌سایت آمازون، لامبرت و کشورهای امریکا، کانادا، آلمان، انگلستان و ژاپن و سایر کتابفروشی‌های آنلاین به قیمت هر جلد 27 دلار آمریکا قرار گرفته است. خوشبختانه در حال حاضر کتاب از طریق 11 کتابفروشی‌های بزرگ جهان بصورت آنلاین عرضه می‌شود.

س- آیا در مورد شرکت‌های بزرگ ایرانی هم در این کتاب چیزی نوشته شده است؟

اطلاع دارید که تارنمای فوربس (رسانه میلیاردرهای جهان) همه ساله لیست 2000 شرکت برتر جهان (شرکت‌هایی که درآمد آنها بیش از یک میلیارد دلار است) را منتشر می‌کند. بنظر میرسد چون فوربس اساساً سخنگوی محافل بزرگ سرمایه‌داری است و با توجه به شرایط تحریم و اینکه بورس ایران هم عضو فدراسیون بین‌المللی بورسای جهان نیست، علیرغم آنکه بیش از 23 شرکت بورسی ایران دارای درآمدی بیش از یک میلیارد دلار بودند، عامرانه و یا سهواً در این لیست قرار نگرفته در حالیکه مثلاً شرکت‌هایی از عمان و بحرین هم در این لیست وجود دارند، لذا من لیست شرکتهای بزرگ بورسی ایران را در قالب یک جدول خاص در این کتاب منتشر کردم که اتفاقاً نگاهی به مولفه اقتصادی 2000 شرکت بزرگ و این 23 شرکت، اختلاف معنی‌داری را در حجم دارائی‌ها و ارزش روز آنها نشان می‌دهد. در هر صورت با اینکار برای اولین بار در یک کتاب که به‌هرحال بزبان انگلیسی و در پایگاه‌های اطلاعاتی جهان ارائه شده، نام شرکت‌های برجسته ایرانی هم درج گردید.

ردیف نام شرکت سود میلیون دلاردرآمد میلیون دلار سود میلیون دلار ارزش بازارمیلیون دلار سرمایه میلیون دلار
1 پالایشگاه بندرعباس 12,524 969.80 4,626.0 431.2
2 پالایشگاه اصفهان 11,444 616.50 3,515.0 130.0
3 پالایشگاه تهران 7,392 152.70 1,477.0 1.9
4 پالایشگاه تبریز 3,503 284.50 1,177.0 60.6
5 شرکت پتروشیمی نوری 3,151 273.80 4,381.0 93.7
6 فولاد مبارکه اضفهان 3,039 965.20 3,989.0 1,125.0
7 ایران خودرو 2,652 -33.00 980.0 300.0
8 شرکت ارتباطات سیار 2,230 712.70 3,977.0 64.5
9 بانک ملت 2,085 524.70 2,440.0 1,250.0
10 شرکت پالایشکاه شیراز 1,801 118.30 496.0 32.0
11 فولاد خوزستان 1,728 503.20 1,716.0 250.0
12 پالایشگاه لاوان 1,726 32.50 693.0 35.7
13 شرکت پتروشیمی جم 1,596 466.50 2,811.0 150.0
14 بانک صادرات 1,445 216.40 1,414.0 1,806.0
15 شرکت ملی صنایع مس 1,354 438.30 2,587.0 1,093.7
16 شرکت پتروشیمی مارون 1,352 1,040.10 4,882.0 125.0
17 شرکت ذوب آهن اصفهان 1,244 122.90 636.0 245.8
18 شرکت پتروشیمی بوعلی 1,195 58.70 1,945.0 156.2
19 شرکت سایپا 1,148 -142.00 694.0 325.0
20 بانک تجارت 1,143 287.10 1,429.0 546.8
21 شرکت پتروشیمی پارس 1,132 581.80 3,281.0 187.5
22 سرمایه گذاری نفت و گاز تامین 1,097 1,115.00 3,922.0 906.2
23 شرکت هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس 1,076 1,073.70 10,846.0 774.6
جمع کل 67,057 10,379.40 63,914.0 10,091.4

 

 

نکات برجسته و مهم مطرح شده در این کتاب چیست؟

براساس تحقیقات مستندی که توسط سوئیس کردیت یونیون که مستند به صدها صفحه مدرک است، حدود 1319 شرکت فراملیتی کنترل اقتصاد جهان را در دست دارند که سهام مدیریتی این شرکت‌ها در اختیار 175 شرکت عمده قرار دارد. جالب آنکه سهام مدیریتی این 175 شرکت نیز در اختیار 50 ابرشرکت جهانی قرار دارد که عمدتاً امریکائی و اروپائی هستند!! که در این کتاب اسامی این 50 شرکت نیز در یک جدول خاص درج گردیده است.

این تحقیقات نشان داده که بخش واقعی اقتصاد جهان (تولید و خدمات) بسیار کوچکتر از بخش غیرواقعی اقتصاد (سفته‌بازی، صندوقهای سرمایه‌گذاری و …) بوده است. از دیگر نکات قابل توجه آنکه 35000 شرکت در جهان سرمایه‌گذاری نموده‌اند که یکصدتای آنها بیش از چهل درصد تجارت جهانی را در اختیار دارند. جالب آنکه یکصد شرکت برتر جهان همگی توسط چهار موسسه بزرگ موسوم بهBig four  حسابرسی می‌شوند. با نگاهی به لیست 2000 شرکت برتر، نشان داده می‌شود که درآمد شرکتهای بزرگ آسیائی در سال 2013 معادل 11.168 میلیارد دلار، شرکتهای اروپائی و خاورمیانه‌ای 12.546 میلیارد دلار، شرکتهای امریکائی 10.854 و شرکتهای کانادا و امریکای لاتین رویهم 1.902 میلیارد دلار بود و تقسیم‌بندی این شرکت‌ها بشکل زیر بوده است:

منطقه بزرگترین شرکت تعداد شرکتها درآمد سود مجموع دارائی ارزش بارز تعداد کارکنان
آسیا ICBC – chino 733 11.168 746 471/43 531/9 26
اروپا، خاورمیانه و امریکای شمالی Royal Duchi 605 12.546 853 52.931 176/11 29
امریکا Exam 524 10.854 862 34.180 389/13 24
کانادا و امریکای جنوبی Petro Baras 145 1.902 197 8.697 728/2 2

روند جهانی شرکت‌ها چگونه است؟

ج- بررسی و تحقیقات اقتصادی نشان می‌دهد علیرغم آنکه واژه سرمایه‌داری جهانی یا امپریالیسم حداقل از سال 1916 کاربرد عملی داشته اما اوج جهانی شدن همزمان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و نفوذ قلمرو سرمایه‌داری در بازارهای تحت کنترل سابق شوروی و خود شوروی و چین بوده است، بطوریکه یکصد شرکت برتر آمریکا که در سال 1955 صرفاً حدود 90 میلیارد دلار درآمد داشته‌اند در سالهای 1985 و 2000 که فروپاشی شوروی محقق شده بود، درآمد آنها به 1.223 میلیارد و 3.602 میلیارد دلار یعنی بیش از چهل برابر افزایش یافته و ده شرکت برتر آمریکائی که در سال 1955 معادل 5/33 میلیارد دلار درآمد داشته‌اند در سالهای 1990 و 2000 به ارقام 623 میلیارد دلار و 1.145 میلیارد دلار دست‌یافته‌اند که درآمد آنها در سال 2013 معادل 2.063 میلیارد دلار بالغ شده است.

 

وضعیت کشورهای در حال رشد یا  Emerging Economic چگونه‌ است؟

براساس آمارهای مستند کتاب وضعیت سرمایه‌گذاری‌های بعمل آمده از مناطق مختلف جهان طی سنوات 2013-2009 به شرح زیر است:

                        مبالغ میلیارد دلار آمریکا

حوزه جغرافیای 2009 2010 2011 2012 2013
کل جهان 22.945 24.709 23.795 26.835 30.049
آمریکا 12.578 13.597 13.539 15.138 17.156
اروپا 7.545 7.903 7.220 8.230 9.374
آسیا 2.715 3.067 2.921 3.392 3.375
آفریقا 106 142 125 145 143

همچنین روند درآمد لیست دو هزار شرکت برتر جهان Global 2000  طی سنوات 2003 تا 2013 در نمایه زیر به میلیارد دلار آمریکا ارائه شده که بیانگر آن است که علیرغم افزایش 211 درصدی درآمد این شرکتها سودشان 609 درصد افزایش یافته و مجموع دارائیهای آنان 240درصد افزایش و قیمت بازار سهام این شرکتها نیز دویست درصد افزایش داشته که روند سود دهی فوق اشاره این شرکتها نشاندهنده انحصار است و کنترل بازارهای جهانی در چنگال آنان میباشد یا به تعبیری دیگر بدین معنی که جمع درآمد این دو هزار  شرکت که در سال 2003 معادل 18 تریلیون میلیارد دلار (36 درصد تولید ناخالص داخلی جهان) بوده در سال 2013 به مبلغ 38 تریلیون میلیارد یا (43 درصد تولید ناخالص داخلی جهان) رسیده که معنی آن کنترل 43 درصد تجارت جهان در چنگال این کمپانی‌هاست. نکته حائز اهمیت آنکه درآمد 8 هزار شرکت برتر جهان 57 هزار میلیارد بوده که درآمد دو هزار شرکت اول آن، 38 تریلیون میلیارد دلار و درآمد یکصد تریلیون شرکت برتر نیز معادل 13 تریلیون بوده که نشاندهنده اوج انحصار تولیدات و خدمات جهانی است.

سال درآمد سود جمع دارائی‌ها ارزش بازار تعداد کارکنان
2003 18.000 492 65.000 22.000 63.000.000
2011 32.000 2.378 138.000 37.185 67.500.000
2012 36.000 2.645 149.000 37.000 83.000.000
2013 38.000 3.000 161.000 44.000 87.000.000

آیا کتاب به منشاء نابرابری‌های اقتصادی جهان هم پرداخته است؟

ردیف نام کشور تعدادشرکتهای بزرگ درآمد شرکتها جمع دارائیها ارزشبازار شرکتها تولیدناخالص داخلی درآمد تولید
1 آمریکا 543 11.241 35.381 14.869 16.799 9/66
2 ژاپن 251 4.725 18.086 2.609 4.880 994
3 چین 136 3.018 17.217 27.620 13.395 5/22
4 انگلستان 95 2.169 13.984 2.319 2.391 7/90
5 کانادا 35 5/829 5.735 1.209 1.525 5/54

جالب‌ترین نکته آنکه مجموع دارائی‌های این شرکت‌ها از تولید ناخالص داخلی کشورهای متبوع آنها عمدتاً بیشترست یعنی کل زحمت و تولید کشور در چنگ تعداد مشخصی شرکت است که سهامداران عمده آنها نیز معدودی میلیاردرها هستند.

این فرآیند ثروت‌اندوزی و طبقاتی شدن جوامع از کی شروع شده است؟

مطالعه تاریخی از زمان تولد شرکت‌ها نشان می‌دهد که کشور بریتانیای کبیر یا همای ابرقدرت قرون 17 و 18 میلادی از سال 1600 با تاسیس شرکت‌های سهامی نخستین گام عملی شرکت‌های سهامی و سپس فرآیند مبادله سهام شرکت‌ها در بورس در بورس آمستردام در سالهای 1700 جرقه‌های سرمایه بین‌المللی را زد. در گزارشی که توسط بانک کره جنوبی در سال 2008 منتشر گردیده، اعلام شده که بیش از 5.586 شرکت در 41 کشور جهان وجود دارند که بیش از 200 سال قدمت دارند. که 3.146 شرکت در ژاپن، 1.185 در انگلستان، هلند 222 و فرانسه 196 و آلمان 837 شرکت وجود دارند.

نقش شرکت‌های سرمایه‌گذاری در این فرآیند چه بوده است؟

کتاب به‌درستی نقش این شرکتها را در برزگ شدن شرکت‌ها و جابجائی عظیم ثروت نشان میدهد بطوریکه مجموع دارائی‌های این شرکت‌ها که در سال 1996 معادل 3.747 میلیارد دلار بوده طی یک دوره 17 ساله به 17.058 میلیارد دلار (2013) رسیده است.

 ادارات مرکزی این ابر شرکت‌ها در کجا قرار دارند؟

برخلاف تصور همگانی که فکر می‌کنند دفاتر مرکزی این ابرشرکت‌ها در آمریکا هستند، باید گفت علیرغم آنکه در سال 1960 دفاتر مرکزی بیش از 64 درصد ابرشرکت‌ها در آمریکا بوده، در حال حاضر 14 درصد آنها در دانمارک، ده درصد (کره جنوبی)، آلمان (8 درصد)، ژاپن (7%) و در آمریکا صرفاً فقط 3 درصد ابرشرکت‌ها مستقر هستند. یعنی به‌واقع بیشترین آنها در دانمارک حضور دارند اما در سال‌های اخیر گرایش خاصی در مورد انتقال مرکز ابرشرکت‌ها به کشورهای در حال توسعه نظیر چین، برزیل و هند بوجود آمده به‌طوری‌که در حال حاضر حدود 73 درصد دفاتر مرکزی ابرشرکت‌ها در کشورهای در حال توسعه  Emerging Economic هستند.

چگونه این ابرشرکت‌ها در سیاست‌گذاری جهان دخیل هستند؟

در این کتاب با بهره‌گیری از مستندات جهانی، بدرستی نشان میدهد که در سال 1924،  سهامداران و مدیران شرکتهای بزرگ آمریکائی از طریق تاسیس و حضور فعال در شورای سیاست‌گذاری خارجی ایالات متحده آمریکا همچون بنیاد کارنگی و بنیاد راکفلر و سپس در سال 1947، تاسیس بنیاد فورد عملاً نخبگان برجسته آمریکائی از طریق این دو نهاد فعال انتخاب، به‌طوریکه تاکنون بیش از 22 سخنگوی دولت، اعضای این نهاد بوده‌اند. در سال‌های اخیر این نقش فعال را بنیاد بیل‌گیت و یا باشگاه میلیاردرها برعهده گرفته است. نقش مخرب برخی از این ابرشرکت‌ها در کودتاها و جنگ‌های داخلی و خارجی کاملاً مشهودست که نمونه ایران (1953)، شیلی (1973)، عراق (2007)، لیبی (2010) اظهرمن‌الشمس است.

فعالیت‌های جدید شرکت‌های بزرگ چگونه صورت می‌گیرد؟

عمده شرکت‌های بزرگ در دهه اخیر به “براندسازی” مشغول شده‌اند به‌طوری‌که در حال حاضر ارزش روز برخی براندهای جهانی از تولید ناخالص داخلی بسیاری کشورها بیشتر شده که بطور مثال کوکاکولا از سال 2000 تا 2012 صدرنشین براندهای جهانی با ارزش 77 میلیارد دلار بوده که در سال 2013 جای خود را به Apple به بهای 93 میلیارد دلار داده است. همین نمایه نشان میدهد که مجموع ارزش بیس براند مشهور سال 2013 معروف جهان بالغ بر 872 میلیارد دلار بوده است.

نقش شرکت‌های رایانه‌ای در این میان چه بوده است؟

ج- ظهور شرکت‌های dat.com از اول سال 2004 به ویژه در زمان ریگان که باعث حبابی شدن سهام آنها نیز گردیده، باعث شده که در حال حاضر درآمد اینگونه شرکت‌ها (میکروسافت، اپل، سامسونگ، IBM و اوراکل ثانیه‌ای محاسبه شوند که بالاترین این درآمدها در ثانیه در حال حاضر متعلق به شرکت سامسونگ با درآمد 6.488 دلار در ثانیه برآورد شده است. فراموش نکنیم که فعالیت اینگونه شرکت‌ها صرفاً ارائه خدمات کامپیوتری و موبایل نیست بلکه این شرکت‌ها از طریق پایگاه‌های اطلاعاتی بسیار عظیمی عملاً به سازمان‌های امنیتی، نظامی وصل شده‌اند و بیشتر درآمد آنها از طریق قراردادهائی است که با این نهادها در زمینه تبادل اطلاعات همگانی اعضای شبکه‌های مجازی نظیر گوگول، فیس‌بوک، وایبر و … دارند.

با این توجیهات آینده و چشم‌انداز جهان را چگونه می‌بینید؟   

من در کتاب چشم‌انداز جهان در سال 2060 که آن هم بزودی از طریق همین انتشارات عرضه خواهد شد (قبلاً بصورت Ebook  در برخی سایت‌ها منتشر شده بود) با توجه به آمار مستندات صندوق بین‌المللی پول بانک جهانی و نهادهای تحقیقاتی همچون مک‌کینزی نشان داده‌ام که تولید ناخالص داخلی که در حال حاضر حدود 80 تریلیون دلار است در سال 2060 به بیش از 350 تریلیون دلار خواهد رسید و چین بعنوان نقش مسلط علم خواهد شد مضافاً برآنکه گروه اقتصادی بریکس Brics (برزیل، روسیه، هندوستان، چین و آفریقای جنوبی) که حتی در حال حاضر از  G7 پیشی گرفته بخش قابل توجهی از اقتصاد جهان را کنترل خواهد کرد.

که در چنین شرایطی باید قاعدتاً شاهد افول دلار و ظهور یک پول جدید باشیم که در همین سال جاری از پوتین رئیس جمهور روسیه آنرا در جلسه هماهنگی Brics مطرح کرده است. نمایه زیر برآورد تولید ناخالص داخلی قطب‌بندی‌های اقتصادی را طی سنوات 2050-2015 نشان می‌دهد (صفحات 17 و 18)

ردیف شرح 2015 2030 2050
1 تولید ناخالص داخلی جهان 96 145 231
2 تولید ناخالص داخلی G7 35 405 70
3 تولید ناخالص داخلی Bric 27 54 105
4 تولید ناخالص داخلی E-7 32 63 121
5 تولید ناخالص داخلی NAFTA 22 30 49

 (E-7 شامل چین- هند- روسیه- برزیل- مکزیک- اندونزی و ترکیه، NAFTA شامل آمریکا، کانادا و مکزیک).

البته نباید فراموش کنیم که همه ‌پیش‌بینی‌ها بر بنیاد معادلات فعلی و مفروضات آتی است که بعید نیست بنی‌بشر با فعل و انفعالات خاص کلیه پیش‌بینی‌ها را نقش برآب کند. کما اینکه مرحوم مالتوس (که جمعیت را آفت جهان می‌دانست) همه وقت تصور نمی‌کرد جمعیت بویژه در کشورهای چین و هندوستان اینگونه نقش آفرینی کنند.

با توجه به‌اینکه رشد شرکت‌ها باعث رشد کشورها و از طرفی کاهش سطح فقر جهانی شده چه نگرانی خاصی پیرامون این شرکت‌ها وجود دارد.

اولاً همین موضوع کاهش سطح فقر موضوع مجادله جهانی است به‌طوری‌که پروفسور توماس پیکتی (نویسنده کتاب سرمایه در قرن 21) و پروفسور ژان تیرول فرانسوی برنده جایزه نوبل اقتصاد 2014 مستنداً ثابت کرده‌اند سطح نابرابری اقتصاد در سه دهه اخیر بشدت افزایش داشته است. ثانیاً توانائی فوق‌العاده شرکت‌ها به صاحبان و مدیران آنها اجازه سیاست‌گذاری‌های ضدمحیط زیستی و برهم زدن معادله زندگی بشریت را داده که تاریخ نشان میدهد در صورت عدم نظارت و کنترل، فجایعی همچون دو جنگ جهانی و جنگ‌های اخیر منطقه‌ای تکرار شدنی است. مضافاً برآنکه مجموع ثروت 85 نفر میلیاردر جهان، بیش از ثروت 5/3 میلیارد جمعیت فقیر جهان است که این نابرابری خطرناک و میتواند سربزنگاه فاجعه آفرین باشد.

س- نقش سلاح‌های کشتار جمعی مالی که آقای وارن بافیت آنرا مطرح کرد چیست؟

ج- وارن بافیت در سال 2001 درباره نقش مخرب ابزارهای مالی همچون Hedje آنرا “سلاح‌های کشتار جمعی مالی” دانست. بررسی آماری اقتصاد جهان نشان میدهد مجموع انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری جهان معادل 30 تریلیارد بوده که شامل (سهام 13 تریلیارد، اوراق مشتقه 7 تریلیاردر بازار 7/4 تریلیارد و سایر دارائیها 4/5 تریلیارد دلار) و حجم مبادلات عادی روزانه حدود 3/5 تریلیارد دلار میباشد که همه این وجوه عملاً به بخش غیرواقعی اقتصاد یاری می‌رسانند. آمار نشان میدهد که مجموع تولید ناخالص جهان از سال 1960 تا 2013 معادل 1.226 تریلیارد دلار بوده که فقط سهم سال 2013 معادل 83 تریلیارد دلار و حجم دارائیهای مالی (سهام، اوراق مشتقه، مبادلات ارزی، حدود 900 تریلیارد دلار بوده که حدود 11 برابر تولید واقعی جهان است و همین مایه نگرانی همه اقتصاد دانانی است که مزدبگیر ابرشرکت‌ها نیستند زیرا پیش‌گرفتن 11 برابری بخش غیرواقعی اقتصاد از بخش واقعی یعنی انباشت ثروت کاغذی که هر آن بیم آتش‌گرفتن و سقوط آن و فروپاشی بازارهای جهان میشود. حالا شما مقایسه کنید کل هزینه جنگ جهانی اول حدود 183 میلیارد دلار بوده که به قیمت برابری سال 2013 معادل 2.880 میلیارد دلار بوده و هزینه جنگ جهانی دوم نیز که معادل 228 میلیارد دلار بوده به قیمت واقعی سال 2013 معادل 4.550 میلیارد دلار بوده که در مقایسه کل هزینه‌های جنگ اول و دوم جهانی به قیمت روز (7.430) میلیارد دلار کمی بیشتر از مجموع ثروت 1.645 نفر میلیاردر جهان که معادل 6.048 میلیاردر بوده یعنی این ثروت اندوزان میتوانند هزینه یک جنگ تمام عیار بر علیه بشریت را تامین کنند. باید تاکید کرد که حجم مبادلات دارائی‌های مالی اساساً ارتباطی با حجم تولیدات واقعی جهان نداشته و ندارند زیر انبوه پول‌های نقد، از طریق سفته بازی و مبادلات ارز و شیوه‌های اعتباری عملاً خود را از فرآیند تولید جدا کرده و به ضدیت با روند تولید درآمده است.

پاسخ دهید

مشاهدهٔ قبل از ارسال

نمایش متن بعد از ارسال