In touch with Diverse Iranian Community

جنگ و ظهور ابرقدرت انرژی

جنگ و ظهور ابرقدرت انرژی

0 170

رفتار سیاسی ترامپ و یا هر رئیس جمهور آمریکا نمیتواند شخصی باشد. همگان متفق‌القول هستند که شبکه‌ای از نخبگان تحت نام «اتاق فکر» در هر کشوری ‌سیاست‌های کلان را تدوین و طراحی ‌می‌نماید و برای اجرا به مسئولان ابلاغ میکنند. تنها تفاوت در نحوه اجرا میباشد. مثلاپذیرش پایتخت اسرائیل به اورشلیم توسط همان اتاق فکر در سال 1995 به تصویب کنگره آمریکا رسیده بود اما ترامپ ‌آن‌را اجرائی کرد. نگاهی به کتاب کمیته 300 افشاگر حضور یک محفل نامرئی مجازی با حضور اشخاص حقیقی است که بر جهان حکمرانی دارند.

نوآمی کلاین:
دعوای سوریه جنگ بین شیعه و سنی نیست بلکه ذخایر عظیم گاز کشف شده در سوریه چشم جنگ طلبان و محافل نفتی را حریص کرده است

خانم نوآمی کلاین نویسنده مبارز کانادائی و نویسنده کتاب مشهور”دکترین شوک” بسیاری از لابی‌های سرمایه‌داری جهانی را افشا و چگونگی زمینه سازی ‌سیاست‌های نابهنگام و اخبار زلزله‌وار را توضیح داده‌است. ایشان در همان اوائل جنگ سوریه با استناد به اسناد و مدارک اعلام نمود دعوای سوریه جنگ بین شیعه و سنی نیست بلکه ذخایر عظیم گاز کشف شده در سوریه چشم جنگ طلبان و محافل نفتی را حریص کرده است و موضوع ایجاد خط لوله گازی ایران – عراق – سوریه – اروپا از دیگر محورهای جنگ سوریه بوده است. خانم نوامی کلاین در واقع اولین کسی بوده که بصورت مستدل ثابت می‌کند قدرت چگونه از فاجعه سود ‌می‌برد؟

موضوع نقشه راه جدید خاورمیانه (New Road Map) از زمان بوش پسر در حمله به عراق مطرح ولی مختصات و مولفه‌های آن افشا نشد تا اینکه باراک اوباما در مناظرات انتخاباتی دور دوم مطرح کرد که اولویت آمریکا آسیا و چین است نه خاورمیانه. بعدا مشخص شد آمریکا در دوران نفت یکصددلاری توانسته به تکنولوژی استخراج نفت از قلوه سنک‌ها یا هیدروکربورهای نفتی دست یابد که بنام انقلاب شیل نفتی مشهور گشت. حضور راهبران صنعت نفت آمریکا در کابینه ترامپ مشخص نموده کارتل‌های نفتی وبازیگران بازار‌های مالی دست بالا را در ‌سیاست‌های دولت دارا هستند. از طرف دیگر اروپا و چین به‌عنوان رقبای اصلی اقتصادی آمریکا حریص نفت ارزان هستند تا رشد اقتصادی خود را حفظ نمایند اما آمریکا به‌عنوان تنها قدرت جهانی دارنده نفت (‌باستثای روسیه‌) در صدداست با اعمال ‌سیاست‌های نفتی شوک آور، اروپا و چین را به‌زانو در آورد زیرا برای آمریکا قابل تصور نیست که بعد از آن‌همه هزینه در برپائی جنگ ستارگان و تلاش برای فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، شاهد رقبای جهانی باشد و شیرینی پیروزی بر شوروی را به تنهائی نچشد! با این توصیف به نکات افشا شده زیر توجه نمائید تا دریابید خطر جنگ محتمل کجاست و چرا اروپا تلاش دارد برجام را به‌هرطریق ممکن حتی با تغییرات حفظ نماید و یا چین چرا حاضر شده در قبال تمکین ایران منابع مالی بازسازی در اختیار ایران قرار دهد!

آمریکا در دوران نفت یکصددلاری توانسته به تکنولوژی استخراج نفت از قلوه سنک‌ها یا هیدروکربورهای نفتی دست یابد که بنام انقلاب شیل نفتی مشهور گشت.

جورج  بيكر، رييس گروه موسوم به توليد‌كنندگان براى صادرات نفت خام آمريكا، پس ازتصويب لغو ممنوعيت ٤٠ ساله صادرات نفت خام اين كشور در دسامبر ٢٠١٥ ( آذر ماه ١٣٩٤)، هدف اساسى و سیاست پشت پرده اين استراتژى را آشكار و گفته بود” اكنون كه ما زمين بازى را مسطح كرده‌ايم؛ آمريكا سرانجام اين فرصت را دارد كه پتانسيل كامل كشور به عنوان يك ابر قدرت انرژى را محقق كند. براى تحقق همين راهبرد است كه دولت ترامپ تسلط بر بازار جهانى انرژى را در دستور كار اساسى خود قرار داد. به‌همین علت ترامپ در راستای برنامه‌های بزرگ کارتل‌های نفتی براى تحقق زود هنگام اين استراتژى، سياست خروج از برجام و بر‌پايى يك جنگ را در خاورميانه برگزيده است. حال سوال مهم اين است كه تحقق استراتژى ابر قدرت انرژى شدن آمريكا و تسلط بر بازار جهانى انرژى چه ارتباطى با لغو برجام و بر پايى جنگ دارد؟ پاسخ را بايد در جغرافياى انرژى آمريكا و ديگر توليد‌كنندگان و نيز مصرف‌كنندگان اين ماده حياتى جست.

واقعیت آن است که  نفت همچنان قدرت اول و ارزان انرژى جهان محسوب مى‌شود، آمريكا فقط داراى ٤٨ ميليارد بشكه از اين ذخيره حياتى است. كوچكى اين رقم را زمانى بهتر در‌مى‌يابيم كه آن را در كنار ذخيره اثبات شده ٣٠٠ ميليارد و ٥٠٠ ميليون بشكه اى ونزوئلا و ٢٦٦ ميليارد و ٥٠٠ ميليون بشكه‌اى عربستان و ١٥٨ ميليارد بشكه‌اى نفت ايران و ١٠٩ ميليارد و ٥٠٠ ميليون بشكه اى نفت روسيه قرار دهيم. ذخيره ٤٨ ميليارد بشكه‌اى گوياى آن است كه آمريكا تنها ٢/٢ درصد از كل نفت متعارف جهان را در اختيار دارد. اين در حالى است كه اين كشور با مصرف ١٩ ميليون بشكه در روز در راس كشورهاى مصرف‌كننده جا‌گرفته است.

ترامپ در راستای برنامه‌های بزرگ کارتل‌های نفتی براى تحقق زود هنگام يك ابر قدرت انرژى، سياست خروج از برجام و بر‌پايى يك جنگ را در خاورميانه برگزيده است.

اما واقعیت مهم دیگر نیز آن است که از سال ٢٠٠٨ و با دستيابى آمريكا به فناورى‌هاى نوين و پيشرفته‌اى مانند فناورى شكست هيدروليكى، امكان توليد و بهره‌بردارى از ذخاير عظيم نفت شيل براى اين كشور فراهم شد. بهره‌بردارى از نفت شيل که به انقلاب نفتی مشهور شده بنا بر گزارش مؤسسه ريستاد انرژى نروژ در سال ١٣٩٥، به يكباره ذخاير نفتى آمريكا را به ٢٦٤ ميليارد بشكه افزايش داده است. افزايشى كه با اكتشافات جديد ميادين خشكى و فراساحلى شيل همچنان رو به صعود دارد و می‌تواند توليد نفت  ايالات متحده را به مرز ١4ميليون بشكه در روز برساند.  براساس ارزیابی یک شرکت مطالعاتی مستقل نفت و گاز بنام  ریستاد انرژی(Rystad Energy) در نروژ، ذخایر نفتِ قابل استحصالِ آمریکا در حال حاضر بیش از ذخایر روسیه و عربستان سعودی است. باستناد این گزارش تحقیقی مستند که پیرامون  ذخایر انرژی‌های فسیلی در سراسر جهان صورت گرفته‌، در آمریکا حدود 264 میلیارد بشکه ذخایر نفتی، در روسیه 256 میلیارد بشکه و در عربستان سعودی نیز 212 میلیارد بشکه وجوددارد.

بر اساس همین گزارش، بیش از نیمی از ذخایر نفت آمریکا نفت شِیل است به طوری که ایالت تگزاس به تنهایی بیش از 60 میلیارد بشکه نفت شیل دارد.

نفت شِیل نفت نامتعارفی است که از فرآوری خرده‌های سنگ نفت‌زا (شِیل نفتی) به دست می‌آید. مواد آلی درون این سنگ‌ها طی فرایندهایی به نفت و گاز مصنوعی تبدیل می‌شوند.آقای پِرمگنوس نیسون، تحلیلگر ارشد شرکت ریستاد انرژی با اشاره به ذخایر بالای انرژی فسیلی در آمریکا گفته: «سه سال پیش ایالات متحده پس از روسیه، کانادا و عربستان سعودی قرار داشت» اما حالا اوضاع تفاوت کرده است. ریستاد انرژی در این تحقیق 3 ساله همچنین از وجود حدود 60 هزار حوزه نفتی کشف شده در سراسر جهان خبر داد که حدود 2.1 تریلیون بشکه ذخایر دارند؛ این ذخایر حدود 70 برابر میزان تولید کنونی یعنی حدود 30 میلیارد بشکه نفت خام در سال است.

گزارشات ریستاد نشان‌داده که کشورهای روسیه‌، آمریکا‌، چین‌، آرژانتین‌، لیبی، استرالیا، ونزوئلا، مکزیک، پاکستان و کانادا به‌ترتیب بالاترین میزان ذخایر گازی شیل را دارا هستند. اما در حال حاضر فقط آمریکا به تکنولوژی استخراج نفت. گاز شیل دست یافته است و مبالغ عظیمی طی دهه قبل در این زمینه با قیمت‌های نفت بالای یکصد دلار دربشکه در این زمینه سرمایه گذاری کرده بود.

انقلاب حفارى شيل در حالى بازار جهانى انرژى را متحول كرده كه بنا بر تحليل دانيل يارگين، “اوپك به شير پير و موجودى بى آزار و بدون دندان تبديل شده است”. او معتقداست “پيشرفت‌هاى فناورى در سال‌هاى اخير توليد نفت شيل را براى آمريكا در قيمت‌هاى پايين نفت هم سود آور كرده است و جبهه اوپك و روسيه به خوبى از اين موضوع آگاهند”. و دقیقا به‌همین علت بود که آقای اوباما تاکید داشت دیگر خاورمیانه اولویت سیاسی آمریکا نیست! در همین راستا مدت‌هاست محافل نفتی و کارتل‌های اسلحه در انتظارند که با خروج آمريكا از برجام و بازگشت تحريم‌هاى نفتى ايران، بازار فروش را براى نفت آمريكا مساعد مى‌كند و وقوع جنگى فراگير در منطقه قيمت‌هاى نقت را به ارقام نجومى ٢٠٠ تا ٣٠٠ دلار در هر بشكه افزايش مى‌دهد. واقعه‌اى كه عربستان و روسيه بى‌صبرانه انتظار آن را مى كشند. اما عربستان باید اضافه دریافت را صرف تامین مالی این جنگ نماید زیرا عرب‌ها خود به تنهائی از پس ایران بر نخواهند آمد و ناتوی عربی در عمل به پادوی آمریکائی تبدیل شده است.

سیر حوادث نشان می‌دهد سرعت رويدادها در منطقه براى رسيدن نفت به ارقام نجومى به حدى است كه ديگر نگرانى‌ها به خروج آمريكا از برجام جاى خود را به نگرانى از وقوع جنگ در منطقه داده است. جنگى كه تحليل‌گران، نمايش مضحك نتانياهو پیرامون سرقت اسناد هسته‌ای ایران، مقدمه وقوع آن مى‌دانند و قطع بدون مقدمه روابط ديپلماتيك مراكش با ايران و حمايت زود هنگام و شتاب زده كشورهاى حاشيه خليج فارس از اقدام مراكش، نگاه تحليل‌گران جهان عرب را بر اين نكته معطوف داشته است كه ممكن است دومينو قطع روابط كشورها با ايران در پيش باشد. تاكيد جيمز متيس بر وقوع جنگ بين اسرائيل و ايران، تاكيد بن سلمان بر اينكه اكنون مسئله فلسطين در اولويت عربستان و عرب‌ها نيست بلكه مهار نفوذ منطقه‌اى ايران در اولويت است و سكوت معنى‌دار روسيه در اين ميان همه و همه نشانه‌هايى از آن است كه آمريكا در صدد برپايى يك جنگ بزرگ منطقه‌اى با محوريت ايران و اسرائيل در خاورميانه است. همگان می‌دانند که اسرائیل بدون جنگ امنیت ندارد و نمی‌تواند آمریکا را بدوشد و اساسا فلسفه وجود اسرائیل ایجاد تنش در منظقه است تا دولت‌های نظامی آن بتوانند پابرجا بمانند. از طرف دیگر نگارنده از حداقل چهار سال پیش نوشته‌ام حتی اگرقرار باشد به ایران حمله‌ای صورت گیرد توسط آمریکا و اسرائیل نخواهد بود بلکه یک کشور مسلمان منطقه این وظیفه تکلیفی را بر عهده خواهد گرفت که در شرایط فعلی بهترین کاندید اجماع عربی به رهبری عربستان تحت پوشش آمریکا و اسرائیل خواهد بود تا احساسات جهان اسلام نیز جریحه دار نشود!؟

قطع بدون مقدمه روابط ديپلماتيك مراكش با ايران و حمايت زود هنگام و شتاب زده كشورهاى حاشيه خليج فارس از اقدام مراكش، نگاه تحليل‌گران جهان عرب را بر اين نكته معطوف داشته است كه ممكن است دومينو قطع روابط كشورها با ايران در پيش باشد. 

درصورت وقوع چنین جنگی نفت ایران و حتی احتمالا عربستان از بازار حذف و نفت خلیج فارس دچار افت شدید خواهد شد تا قیمت جهانی بتواند به‌بالای یکصددلار برسد تا در آن شرايط دكل‌هاى حفارى شيل  ميليون‌ها بشكه نفت را وارد بازار خواهند ساخت و هزاران شغل در آمريكا ايجاد خواهد کرد. در مقابل،  با افزايش سرسام آور قيمت نفت، اقتصاد چين با واردات روزانه بیش از 12 میلیون بشکه دچار ضربه‌هاى هولناك خواهد شد و نرخ برابری دلار به یورو و سایر ارزها بسرعت افزایش و قدرت آمریکا را برای بازپرداخت بدهی‌هایش چندین برابرخواهد نمود. البته در چنین شرایط صادرات نفت روسيه به شرايط قبل از فريز نفتى باز خواهد گشت و پوتین هم لذت فروش با قيمت‌هاى نجومى را دوباره تجربه خواهد نمود. نتيجه اين حنگ براى خاورميانه هر چه باشد، رؤياى ابر قدرت انرژى شدن را براى آمريكا فراهم ‌می‌کند. بررسی تاریخ جنگ‌های جهانی اول و دوم نشان می‌دهد مانون شروه جنگ همیشه در اروپا بوده است در حالی‌که بنظر میرسد ترامپیسم درصدداست کانون جنگ فعلی را که ناچاریم ‌آن‌را جنگ سوم بنامیم خاورمیانه خواهد بود.

تاكيد جيمز متيس بر وقوع جنگ بين اسرائيل و ايران، تاكيد بن سلمان بر اينكه اكنون مسئله فلسطين در اولويت عربستان و عرب‌ها نيست بلكه مهار نفوذ منطقه‌اى ايران در اولويت است و سكوت معنى‌دار روسيه در اين ميان همه و همه نشانه‌هايى از آن است كه آمريكا در صدد برپايى يك جنگ بزرگ منطقه‌اى با محوريت ايران و اسرائيل در خاورميانه است.

مطالعه تاریخ آمریکا نشان میدهد که در آمریکا جنگ با تداوم فعالیت باندهای قدرت گره خورده بطوریکه در یکصد سال اخیر آمریکا در بیش از 50 جنگ شرکت نموده است لذا جنگ همیشه به‌عنوان یک راهنما در دستور روز رهبران آن بوده با این تفاوت که در شراط فعلی قدرت نظامی آمریکا بر خلاف دهه‌های تا هشتاد میلادی و با حدود 603 میلیارد دلار هزینه نطامی، بلامنازع میباشد.

نمایه زیر وصعیت ذخایر شیل گاز جان را نمایش میدهد:

Technically Recoverable Shale Gas Resources by Country

Country

Reserves

Algeria

231

Argentina

774

Australia

396

Bolivia

48

Brazil

226

Canada

388

Chile

64

China

1,275

Colombia

19

Denmark

23

France

180

Germany

8

India

63

Libya

290

Lithuania

4

Mexico

681

Morocco

11

Netherlands

17

Norway

83

Pakistan

51

Paraguay

62

Poland

187

South Africa

485

Sweden

41

Tunisia

18

Turkey

15

Ukraine

42

U.K.

20

United States

862

Uruguay

21

Venezuela

11

Western Sahara

7

Total (rounded)

6,622

Reserves are in trillions of cubic feet.

 

آقای گورباچف رئیس جمهور معزول شده اسبق شوروی اخیرا مدعی شده که هفت تریلیون دلار اسلحه در انبار خاورمیانه هست که در جنگ نهایی با ایران باید مصرف شود. مضافا بازسازی ایران ۱۵ تریلیون دلار هزینه دارد. ضمنا  دوباره باید این زرادخانه ۷ تریلیون دلاری برای نابودی عربستان تجهیز شود تا  بازسازی عربستان ۲۰ تریلیون دلار هزینه برای عربستان و درآمد برای شرکت‌های بزرگ نفتی و پیمانکاری بین‌المللی بهمراه آورد. این‌ها تنها بخشی از ‌سیاست‌های جمهوری‌خواهان و کارتل‌های بزرگ اسلحه برای منطقه خاورمیانه و فروش اسلحه است. کارتل‌های بزرگ اسلحه، ۴ منطقه مشابه خاورمیانه طراحی کرده‌اند که حداقل تا 20 الی 30 سال آینده بازار فروش تسلیحات نظامی خود را تضمین کنند اما روی دیگر سکه و یا چشم اسفندیار همه این تحلیل‌ها عمل‌کرد دولت‌ها و ملت‌های منطقه است که می‌تواند چنانچه هوشمندانه صورت گیرد شبح جنگ را به کارناوالی بر علیه نئولیبرال‌های جهانی تبدیل کند. واقعیت آن است که پروژه مشترک ریگان – تاچر در جهان غرب یک هدف اساسی بیشتر نداشت و آنهم  جنگ علیه فعالیت‌های جمعی مردم، در هم شکستن سندیکاها و اتحادیههای کارگری و مردمی که دیگر کسی یارای مقابله با برنامههای فاشیستی و ضدانسانی هیات حاکمه را نداشته باشند، اما حقیقت آن‌است که در میان جامعه مهارشده آمریکا توانمندی‌های مردمی و رسانه‌ای هنوز وجود دارد که می‌تواند با ایجاد چالش‌های جدی ترامپ و باندهای قدرت را هراسان سازند. شاید این تصور که بازرس مولر پرونده ترامپ را بجائی کشانیده که وکیل راست گرای ترامپ آقای جولیاتی (‌شهردار اسبق نیویورک‌) هم قانع شده که ترامپ مقصر است و افشاگری‌های اخیر روزنامه نیویورک تایمز چنانچه با عکس‌العمل مناسب مردمی در آمریکا مواجه شود. در این میان نقش رسانه‌های اجتماعی و تکنولوژی و تکنیک‌هایی که به واسطه رسانه‌های اجتماعی وجود دارند، و فرصت بیان پیام‌ صلح و آشتی را به سراسر دنیا فراهم می‌کنند؛ فرصتی که تا پیش از این هرگز در کار نبود و این فرصت  بسیار مهم و تاثیر‌گذار خواهد بود و می‌تواند اجرای برنامه‌های جنگی نئوفاشیست‌ها را به تعویق اندازد کما اینکه بنظر می‌رسد کشورهای اروپائی که آمادگی حضور در سناریوی اخیر آمریکا را ندارند، بهمراهی چین در صدد مقابله با برنامه ترامپ (و نه دفاع از ایران) هستند.

برای بازخوانی و بازیابی حقوق عمومی مردم منطقه راهکاری مگر اتحاد بین فعالان ضد جنگ و حامیان آزادی و دمکراسی خواهی وجود ندارد. در این میان درس‌گیری از جنگ عراق با ایران، عراق با کویت، فروپاشی عراق و لیبی و سوریه و انتخابات اخیر عراق و تمایلات روس‌ها مبنی بر خروج همه نیروهای بیگانه از سوریه (‌منجمله ایران‌)‌، می‌تواند رهبران کشور را باین نتیجه برساند که هرگونه خطای استراتژیک کشور و منطقه را به کام آتش می‌کشاند و آرزوی دیرین دشمنان ایران زمین و کشورهای عرب منطقه در فروپاشی ایران محقق خواهدشد. برای یادآوری به کسانیکه ممکن‌است دل در عشق روسیه بسته باشند، ذکر سرنوشت صدام حسین و قذافی در عراق و لیبی که هر دو عشق در قدرت شوروی سابق داشتند، نمایه مقایسه توانمندی‌های ارتش دو کشور آمریکا و روسیه خالی از فایده نیست اگر چه نگارنده اعتقاد دارد تکلیف جنگ را همیشه جنگ افزار تعیین نمی‌کند.

مقایسه قدرت نظامی آمریکا و روسیه

روسیه

آمریکا

       شرح

4/142

3/321

–          میلیون نفر جمعیت

۴۷

۱۲۰

 میلیون نفر نیروی آماده به خدمت

0.7

4/1

نیروی نظامی در خدمت میلیون نفر

4/2

1/1

نیروی نظامی ذخیره میلیون نفر

۳٫۵۴۷

۱۳٫۴۴۴

هواپیما (تمام انواع)

۱٫۲۳۷

۶٫۰۸۴

 هلیکوپتر

۴۷۸

۹۵۷

هلیکوپتر هجومی

۱٫۴۳۸

۲٫۷۸۵

هواپیمای جنگنده

 ۷۵۱

۲٫۳۰۸

هواپیمای رهگیر

 ۳۷۰

۲٫۷۷۱

 هواپیمای آموزشی

۱٫۱۲۴

۵٫۷۳۹

 هواپیمای ترابری

۱۵٫۳۹۸

۸٫۸۴۸

تانک

۳۱٫۲۹۸

۴۱٫۰۶۲

 خودرو زرهی

۵٫۹۷۲

۱٫۹۳۴

 توپ خودکششی

۴٫۶۲۵

۱٫۲۹۹

 واحد توپخانه‌ای

 ۳٫۷۹۳

۱٫۳۳۱

 سیستم پرتاب موشک

۱٫۱۴۳

۳۹۳

 کشتی تجاری

 ۳۵۲

۴۱۵

 ناوگان دریایی

۱

۱۹

 ناو هواپیمابر

۶۰

۷۵

 زیردریایی

۴

۶

ناوچه

۱۵

۶۲

ناوشکن

 ۸۱

 ۰

 ناو سبک

۴۵

۱۱

 شناور جنگی

۱۴

۱۳

شناور گشتی

۵۹۹

۱۷٫۲۶۰

بدهی خارجی – میلیارد دلار

۴۶

۵۸۱

–          میلیون دلار بودجه دفاعی 

۳۷۷

۱۳۰

–          -میلیارددلار ذخیره طلا 

۳٫۵۷۷

۱۷٫۳۵۰

–          تولید ناخالص داخلی بقیمت برابری قدرت خرید- میلیارددلار

4/75

155.9

 نیروی کار- میلیون نفر 

1/10

6/8

تولید نفت – میلیون بشکه 

3/3

۱۹

مصرف نفت – میلیون بشکه 

80

5/36

نفت کشف شده -میلیارد بشکه

 ۹۸۲٫۰۰۰

 ۶٫۵۸۶٫۶۱۰

 طول جاده – کیلومتر

 ۸۷٫۱۵۷

 ۲۲۴٫۷۹۲

 طول راه آهن – کیلومتر 

۱۰۲٫۰۰۰

۴۱٫۰۰۹

طول راه آبی – کیلومتر 

۳۷٫۶۵۳

۱۹٫۹۲۴

خط ساحلی (کیلومتر)

۲۲٫۴۰۸

۱۲٫۰۴۸

مرز مشتک – کیلومتر 

 ۱۷٫۰۹۸٫۲۴۲

۹٫۸۲۶٫۶۷۵

 مساحت  -کیلومترمربع

 ۰٫۰۹۶۴

 ۰٫۰۸۹۷

 امتیاز کلی

 

منابع:

  1. انقلاب بعدی در انرژی – نفت شیل تحقیق منتشر شده موسسسه مشاوره‌ای PWC . اصل مقاله را در لینک زیر مطالعه فرمائید

https://www.pwc.com/ng/en/publications/global-shale-report.html

  1. گزارش بررسی سالانه نفت و گاز شیل توسط شرکت ریستاد در لینک زیر

https://www.rystadenergy.com/newsevents/news/press-releases/2017-annual-oil-recoverable-resource-review/

شاید مطالب زیر نیز برایتان جالب باشد:

پاسخ دهید

مشاهدهٔ قبل از ارسال

نمایش متن بعد از ارسال