آشیان / نقد و بررسی (صفحه 5)

نقد و بررسی

«انسولین تزریق می‌کنم میان کلمات»

۱- خوانش مجموعه شعر «همه‌ی کلمات در ونک پیاده می‌شوند» اثر سریا داودی حموله «همه‌ی کلمات در ونک پیاده می‌شوند» مجموعه شعر نسبتاً کوتاه، که توسط انتشارات کاکتوس تهران با مشخصات ظاهری صد و دوازده صفحه و با قیمت پنج هزار تومان در بهار نود و چهار منتشر و روانه …

بیشتر بخوانید

آشنایی مختصر با مجموعه قصه‌های هزارویک شب – بخش دوم و پایانی

چون شب سیصد و بیست و نهم برآمد گفت: ای ملک جوانبخت، علی بن منصور گفت: به سفره‌ی جُبیر بن عُمیر بنشستم و این دو بیت در او نوشته یافتم: گر ندیدی بهشت و حورالعین اینک این مجلس امیر ببین جام را همچو حوض کوثر دان ساقیان را بسان حورالعین …

بیشتر بخوانید

نگاهی به کتاب «سندرم استکهلم»، نوشته شهزاده سمرقندی

سندرم استکهلم رمان نویسنده: شهزاده سمرقندی چاپ اول: انتشارات خاوران (فرانسه) چاپ دوم: انتشارات اچ‌انداس مدیا (بریتانیا) قیمت: ۱۰ دلار نسخه چاپی، ۶ دلار نسخه الکترونیک چرا می‌نویسم از خود؟ و آن‌چه می‌توانم از خود بنویسم چه نسبتی با هنر برقرار می‌کند؟‌ زندگی من، تو، آدم‌های به ظاهر معمولی با …

بیشتر بخوانید

یادداشتی بر رمان (دوجلدی) بچه‌های اعماق نوشته مسعود نقره کار

بچه‌های اعماق روایتِ زندگیِ مردم محله‌ای در جنوب شهر تهران، پایتخت ایران است با نگاهی مذکر. جنوب شهرِ تهران جهنمی است ساخته و پرداخته فقر که مردان بسیاری و البته زنانی چون محکومانی تبعیدی دوران محکومیت خود را در آن سپری می‌کنند. این گروه محکومان آنجا که از خود می …

بیشتر بخوانید

خوانشی از مجموعه شعر «عشق و جنگ» افشین شاهرودی

ـ در دوستی تو/همه ی جنگ ها تمام می شود/ کلمه در دهانت دیده بان صلح است/و کنارت بر چیدن مرزها./ افشین شاهرودی(متولد 1329) «عکاس ـ شاعر»ی است که رابطه‌ ی چند سویه بین «شعر ـ طرح»  و «شعرـ عکس» برقرار می کند. صحنه‌های روایی را به  تصویر می‌ کشد،کلمات …

بیشتر بخوانید

وداع با نویسنده خستگی ناپذیر

قلبش گرفت و بیمارستان نتوانست آن قلب را متقاعد کند از تپیدن در سینه نویسنده ناایستد، آقای مهندس، آقای نویسنده، اهل صبوری و مهربانی؛ سفر خوش! آنها که فتح‌الله بی‌نیاز را از نزدیک می‌شناختند در یک نکته اتفاق‌نظر داشتند، او دیر آمد، دیر شروع به نوشتن کرد، اما مخاطبان ادبیات …

بیشتر بخوانید

سرکش‌تر از آن است که قضیب‌محور باشد

اشاره: نخستین مجموعه شعر نیما نیا با عنوان «او مدام یک مرد است» هفته‌ی گذشته توسط انتشارات اچ اند اس مدیا در لندن به چاپ رسید. این کتاب به مخاطبینِ داخل ایران رایگان ارائه می‌شود و به سادگی تنها با فرستادنِ ایمیلِ درخواست از اکانت جی‌میل به آدرس [email protected] قابل …

بیشتر بخوانید

صادق هدایت و شکنجه زنان

مقدمه: موضوع محوری این گزارش که در سه قسمت عرضه می شود، به پرسش‌گرفتنِ تفسیر رایج در باره قصه «زنی که مردش را گم کرد» نوشته صادق هدایت است. زیرا این تفسیر مسلط – به طور قصدناشده – برداشتی خاص از قصه را در فضای ادبی ما جا انداخته که …

بیشتر بخوانید

شخصیت‌های زن و بازتاب واقعیت‌های اجتماعی

ادبیات داستانی در ایران در طول سالهای گذشته راههای پر فراز و نشیبی را طی کرده است. اما رشد و تکاپوی ادبیات مدرن ایران به خصوص درسالهای بعد از انقلاب مدیون حضور نویسندگانی است که با خلق آثار ادبی و تکنیک‌های مختلف سعی در بازتاب شرایط سیاسی و اجتماعی دوران …

بیشتر بخوانید

نگاهی به: بخشی از تاریخ جنبش روشنفکری ایران

بخشی از تاریخ جنبش روشنفکری ایران بررسی تاریخی تحلیلی کانون نویسندگان ایران نوشته مسعود نقره‌کار دوره پنج جلدی – ۳۲۸۱ صفحه نشر باران، سوئد، چاپ اول ۱۳۸۱ آنچنان که از عنوان کتاب برمی‌آید، این بررسی 3281 صفحه‌ای، به روایت دکتر مسعود نقره‌کار می‌تواند بخشی از تاریخ جنبش روشنفکری ایران باشد. نویسنده در …

بیشتر بخوانید

یادداشتی برای مصاحبه با علی صالحی بافقی

http://www.naakojaa.com/book/7058 خاورمیانه بزرگ‌ترین جغرافیایی است در دسته‌بندی میدان‌های جنگی با تم نبرد بین خیر و شر. نبردی نیابت گرفته شده از آدم‌هایش به  جانبداری از خدایان و تار و مار کردن شیاطین.  خاورمیانه خلاصه می‌شود در بازو شدن برای انجام رضایت‌مندی خدایان. این مساحت جغرافیایی در اوج نادیده گرفته شدن …

بیشتر بخوانید

خوانشی از مجموعهٔ «همهٔ کلمات در میدان ونک پیاده می‌شوند!» سریا داودی حموله

در گفت‌و‌گو با سریا داودی حموله

مجموعهٔ «همهٔ کلمات در میدان ونک پیاده می‌شوند!» هفتمین مجموعهٔ منتشرشدهٔ شعر سریا داودی حموله شاعر خوزستانی است. با نگاه و بیان خاص خودش، که سبک خاص او را در شعر سپید می‌سازد. هرچند ابتدا دشوار به نظر می‌آید و ورود به فضای شعر به‌آسانی صورت نمی‌گیرد، اما به اعماق …

بیشتر بخوانید

نگاهی به رمان “بچه‌های اعماق” اثر مسعود نقره‌کار

در شهرِ بی‌خیابان می‌بالند در شبکهٔ مورگی پس‌کوچه و بُن‌بست، آغشتهٔ دود ِ کوره و قاچاق و زردزخم قاب ِ رنگین در جیب و تیرکمان در دست، بچه‌های اعماق بچه‌های اعماق  باتلاق ِ تقدیر ِ بی‌ترحم در پیش و دشنام ِ پدران ِ خسته در پُشت، نفرین ِ مادران ِ …

بیشتر بخوانید

یادداشتی بر رمان «بچه‌های اعماق» نوشته مسعود نقره‌کار

«بچه‌های اعماق» در قسمت‌هائی از جنوب شهر تهرانِ پنجاه-شصت سال پیش می‌گذرد که با ناحیه‌ی آلونک‌ها و زاغه‌ها چند کوچه و خیابان فاصله دارد و در نتیجه با آن ناحیه متفاوت است. ولی خشونت و بی‌رحمی زندگی چنان است که تنازع بقا ناچار به قانون اصلی‌ای که روابط آدم‌ها را …

بیشتر بخوانید

بررسی سه مجموعه‌ شعر از سارا محمدی اردهالی

مدرسه فمینیستی: خواندن قسمتی از نمایشنامه ی «ژاک و اربابش» اثر میلان کوندرا، که در واقع از رمان «ژاک قضا قدری و اربابش» نوشته‌ی دیدرو اقتباس شده است، باعث شکل گیری این پرسش شد که امروز شعرِ کدام شاعران جوان بیشتر خوانده می شوند؟ جامعه، در میان این خیل عظیم …

بیشتر بخوانید

دو خوانش از مجموعه شعر «پدر» اثر نعمت مرادی

خوانش سریا داودی حموله ـ دوستت دارم زیبای من/اندازه‌ی/چاقویی که/گردن اسماعیل را نبرید/اندازه لبخندی به شکل مرگ/که شعر به دوش می‌کشد./ مجموعه‌ی «پدر»[i] تکرار مستمر «من ـ تو»های فاعلی هم بسته‌ی تعقیدهای «لفظی  ـ معنایی» است. در این دیالکتیک فراشخصی شعر آیینه‌ای از واقعیت‌های فردی ـ اجتماعی است که کالبد …

بیشتر بخوانید

نگاهی به مجموعه‌ی شعر «هی! تو یک هجا بودی من بیدارت کردم» سروده‌ی منیره پرورش 

یکی از چالش‌های امروز ادبیات ایران به‌ویژه در شعر مساله‌ی زبان در شعر است. بااینکه نگاه‌های متفاوتی به این مساله وجود دارد اما همچنان دیدگاه‌های مختلف به هویت بخشی زبان در شعر تأکید دارند. به نظر می‌رسد شعر فارسی از گذشته تاکنون در همین زبان دچار تغییر شده است و هر …

بیشتر بخوانید

تا دوردستِ شعر بِران!

«ترجمه‌ی شعر تا به بازآفريني كامل نرسد موفق نخواهد بود و شرط اين توفيق يكي شدن با شعر و شاعر است.»[ii] این سخنِ عبدالله کوثری‌ست، مترجمی که خود زمانی یک شاعر بود و چه بسا که درکی عمیق از صدمه دیدنِ شعری دارد که مترجم‌های ناشاعر، تنها به حسابِ مترجم …

بیشتر بخوانید

یادداشتی برای داستان کوتاه من هر شب به تو خیانت می‌کنم

خاورمیانه در طول تاریخ محل تاخت و تاز ایدوئولوژی‌های رهاساز از پیچیدگی‌های هستی شناسی‌ست. دست در هر نقطه از آن بگذاریم خواهیم دید که سرشار از آیین‌ها، باورهاست که چه همراه ادیان رایج در این منطقه رشد کرده‌اند و چه در مبارزه با آن باورها. آنچه اکنون قابل بحث است …

بیشتر بخوانید

نگاهی به «شبیه‌خوانی اصفهان»

نگاهی به «شبیه‌خوانی اصفهان» در کتاب «هیپنوز در مطب دکتر کالیگاری» اثر آزیتا قهرمان چاپ اول. ۱۳۹۳. انتشارات بوتیمار آهوی زردِ لاغر، لای سروها نشسته سنگ جم نمی‌خورد آهو که می‌پرید با ساق پرپری از سینه‌ی زلیخا بیرون و بی هوا چشم‌هایش دو دو می‌زد؛ آب و پیاله را چپ می‌کرد …

بیشتر بخوانید

نگاهی به مجموعه‌ی شعر لشکر شکست خورده‌ی کلمات سروده‌ی آیدا عمیدی

یکی از چالش‌های ادبیات درونی کردن تغییرات بیرونی و رویکردهای اجتماعی است. این درونی کردن که از خلال تغییر در وضعیت روایت و فضاسازی اتفاق می‌افتد حاصل تجربه‌های نویسنده و شاعر است. به نظر می‌رسد هر چه قدر این درونی کردن سریع‌تر اتفاق بیفتد تأثیر مضاعف‌تری بر شکل‌گیری اثر ادبی …

بیشتر بخوانید

«داستانه غم‌انگیزه نقش نمایه اضافه»:

خط فارسی با بحران تازه‌ای روبه‌رو شده. در عرض پنج سال، شمار بزرگی از فارسی‌زبانان با کسره‌هایشان درگیر شده‌اند و ناگهان هیچ کس نمی‌داند «دوست من» درست است یا «دوسته من». گاهی «مثل این» می‌نویسند و گاهی «مثله این». چشمگیری این پدیده در این است که گریبان کسانی را گرفته …

بیشتر بخوانید

دو خوانش از مجموعه شعر «پدر»، اثر نعمت مرادی

۱- خوانش ابراهیم عالی‌پور شعر کوتاه  در ایران و ادبیات فارسی از قاعده و قانون خاصی پیروی نمی کند، (بحث قالب نیست، منظور فرم ظاهری و درونی کار است) یعنی ما برای بررسی شعر کوتاه چارچوب و تئوری مشخصی نداریم که رفرنس بدهیم، چند تایی کتاب از ع.پاشایی و شاملوست …

بیشتر بخوانید

نگاهی به مجموعه‌ی شعر «یواش‌های قرمز» سروده‌ی شیدا محمدی

یکی از تکنیک‌های کنونی در شعر فارسی تمایز میان شعر و نثر و به نوعی به‌چالش کشیدن دنیای این دو در شعر است‌. این تکنیک را که در بسیاری از آثار شاعران مدرن در ایران می‌توان دید، هم می‌تواند نوعی تنوع در ساختار شعر به وجود آورد و هم با گریز …

بیشتر بخوانید

ردپاى اقتباس ادبى در شعر كهن و معاصر ايران؛

در كتاب فارسى دوره دبستان در ايران شعرى وجود داشت به نام زاغ و روباه . اين شعر سروده حبيب يغمايى و از جمله شعرهايى بود كه دانش آموزان بايستى حفظ مى‌كردند. البته نمى‌دانم آيا هنوز اين شعر در كتاب‌هاى درسى وجود دارد؟ اين شعر احتمالا در گوشه ذهن همه …

بیشتر بخوانید

وقتی باب دیلن ممنوع می‌شود

وقتی تاریخ اذعان می‌کند که به طور مثال، شعر چارلز بوکاوسکی پر مخاطب است یا از آن طرف، شعری که باب دیلن یا لئونارد کوئن می‌نویسند و بعد به صورت ترانه اجرایش می‌کنند، با اقبال گسترده‌ مواجه می‌شود، آیا به آن معناست که اشعاری را که به دلیل بی‌بهره بودن …

بیشتر بخوانید

نور در تمامِ تَرین‌ها

نگاهي به بخش اول كتاب راوي شعر «چاك»، زني ست كه با عبور از آستانه‏‌ی مرگ، در زنان ديگر تكثير شده و حالا در زمان روايت، لحظاتی را به ياد می‏آورد كه حاصل همين فراروي از تن يكه است. نامي پنهان كه ديگر نمی‏‌ميرد و خاطرات همه‌‏ی گم‌نامان مدفون در گورستان‏‌ها …

بیشتر بخوانید

شخصیت‌های واقعی‌، روایت‌های حقیقی‌

شیوه های ساختاری و نوع روایت در داستان‌های مدرن زنان ایران در سال‌های گذشته دستخوش تغییرات فراوانی شده است. نگاهی به آثار منتشر شده در دهه‌های ۸۰ و ۹۰، تنوع در ساختار و ارائه‌ی رویکردهای متفاوتی را به زبان و روایت در داستان زنان ایرانی نشان می‌دهد . با این حال …

بیشتر بخوانید

دیگری و دگرگونه‌ای

دیگری و دگرگونه‌ای: نگاهی به شخصیت‌های مجموعه ‌داستان خیابان کانت نوشته‌ی احسان عابدی ‏ نقد پسا‌استعماری یکی از شیوه‌های نوین نقد ادبی است. نقدی که به واکاوی هویت و جغرافیای مهاجرت هم می پردازد آنگونه که در ‏مقاله‌اش می نویسد‌:  امروزه به واسطه وسایل ارتباطی نوین‌، پدیده‌ی مهاجرت بیش از …

بیشتر بخوانید

یادداشتی بر داستان خانه‌ی اجاره‌ای

نوشته‌ی ماریا تبریزپور ناشر: انتشارات ناکجا* [divide style=”2″] داستان نوشتن کار ساده‌ای نیست و ساده نخواهد شد. داستان نویس از نوع خاورمیانه‌ای خودش یعنی یک رمان چند جلدی. مفاهیمی که زندگی کرده و در زندگی دیگران با اندکی فاصله از خودش دیده و هزار اتفاق مهم در جریان تولد و …

بیشتر بخوانید

پاشيده از درون، ناسازگار با بيرون

اشاره: این مقاله نوشته‌ی آقای فتح‌الله بى‌نياز، نویسنده و منتقد ادبی پیش‌کسوت ایرانی است که ایشان آن را از کتاب خود، «در جهان رمان مدرنیستی» انتخاب کرده و برای چاپ در اختیار مجله‌ی شهروند بی سی قرار داده‌اند. نوولت تونل در سال ۱۹۴۸ چاپ شد و در همان سال‏ها توجه …

بیشتر بخوانید

نگاهی به تاثیر نشر الکترونیکی و فضای مجازی بر ادبیات مدرن ایران

سرعت و رشد ارتباطات در چند سال گذشته نه تنها بر جنبه‌های مختلف زندگی عادی جوامع امروزی تاثیر فراوانی گذاشته است، بلکه بخش وسیعی از ادبیات و هنر را نیز تحت تاثیر خود قرارداده است. در طول چند سال گذشته با رشد وسایل ارتباطی و گسترده شدن فضای مجازی، در …

بیشتر بخوانید

زنان و ادبیات داستانی

مقدمه: «گاهی یک میهمانی کوچک بیشتر خوشحال‌شان می‌کند تا شرکت در یک حرکت اجتماعی بزرگ… انگار که به یکباره همه آن آرمان‌ها رنگ باخت و آن پیش‌قراولان آرمان‌خواه که پیش از آن، قهرمان رمان‌هایشان بودند در چرخشی ناگهانی به توده‌های نادان و نمک‌نشناس بدل شدند… پس نویسنده ایرانی، سنگر عوض …

بیشتر بخوانید

واکاوی  مشترک ساختار زبان در شعر در مجموعهٔ شعر عطر از نام اثر مشترک محمد آزرم و ایولیلیث

خلق اثر ادبی مشترک که شامل شعر و داستان هست  از تکنیک‌هایی است که در سال‌های گذشته به پیوند میان آثار ادبی شاعران و نویسندگان منجر شده است. یکی از آثار منتشرشده  در حوزهٔ شعر با نام عطر از نام است که بداهه نویسی مشترک میان محمد آزرم و ایولیلیث …

بیشتر بخوانید

استبدادِ ادبی و زنان قصه نویس

شهرگان: در اغلب کشورهای خاورمیانه تا دهه‌های پایانی قرن بیستم تفسیرهای دوبُنی و رازپردازی شده از «واقعیت»، بر آفرینش‌های ادبی-هنری این جوامع به وسعت حاکم بود. این منطق ثنوی (ظلمت/ نور) در تفسیر واقعیت که نهایتاَ با هدفِ هدایت «کلیت جامعه» به قله‌ی رستگاری (آرمانشهر)، تدوین و به تدریج مشروعیت …

بیشتر بخوانید