گزارش رونمایی کتاب زوال ما، رمان پیمان یاریان (نشر آسمانا) در آمستردام

در ۲۵ آوریل ۲۰۲۶، از ساعت ۱۲ تا ۱۷ بعدازظهر، فضای دانشگاهی Vrije Universiteit Amsterdam میزبان رونمایی از رمان «زوال ما» (منتشر شده در نشر آسمانا) بود؛ اثری از پیمان یاریان، نویسنده‌ای با پیشینه‌ی روزنامه‌نگاری و تجربه‌ی کار فرهنگی در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، که پیش‌تر نیز آثاری چون «کتاب سوزان»، «ژان» و چند نوشته‌ی دیگر را در کارنامه‌ی خود دارد.

«زوال ما» در نگاه نخست، امتداد مسیر نویسنده‌ای است که سال‌ها در قلمرو روایت حرکت کرده، اما در این اثر، به‌گفته‌ی برخی از حاضران و منتقدان، نوعی جابه‌جایی در لحن و زاویه‌ی دید او قابل مشاهده بود؛ گویی نویسنده تلاش کرده بود از روایت‌های پیشین خود فاصله بگیرد و به قلمرویی تاریک‌تر، چندلایه‌تر و درونی‌تر وارد شود.

مراسم با حضور بیش از سی نفر از مخاطبان و علاقه‌مندان آغاز شد و بخش اصلی آن را پنل نقد و بررسی تشکیل می‌داد؛ نشستی با حضور کبری قاسمی، آرش جودکی، مزدک دانشور و امیر نعیمی، و با راهبری فریدون ولیانپور به‌عنوان مجری و گرداننده‌ی جلسه.

پیش از ورود به فضای رسمی نقد، ولیانپور در گفت‌وگویی کوتاه با نویسنده، از شکل‌گیری ایده‌ی رمان، مسیر نوشتن آن و حال‌وهوای نویسنده در هنگام خلق اثر پرسید؛ پرسش‌هایی که بیشتر از جنس کندوکاو در زیست درونی اثر بود تا صرفاً معرفی آن. نویسنده در پاسخ، به زمینه‌های شکل‌گیری رمان و تجربه‌ی شخصی خود در مواجهه با آن اشاره کرد.

پس از این گفت‌وگوی مقدماتی، پنل نقد و بررسی آغاز شد؛ جایی که محور بحث‌ها عمدتاً بر زبان رمان، ساختار روایت، کیفیت قلم، لایه‌های نمادین اثر و نیز زمینه‌های تاریخی آن متمرکز بود. منتقدان در خلال گفت‌وگوها به این نکته اشاره کردند که نویسنده در این اثر، با رجوع به لایه‌های تاریخی، تلاش کرده است نوعی تلخی انباشته را بازنمایی کند؛ تلخی‌ای که نه در سطح حادثه، بلکه در زیرپوست زندگی شخصیت‌ها جریان دارد. شخصیت‌هایی که به نظر می‌رسید در سکوتی تاریخی گرفتار آمده‌اند؛ سکوتی که به جای فریاد، در رفتار و کنش روزمره‌ی آنان رسوب کرده است.

جلسه، برخلاف زمان‌بندی اولیه، طولانی‌تر از حد انتظار ادامه یافت؛ و متن رمان، بهانه‌ای شده بود برای امتداد بحثی گسترده‌تر درباره‌ی ادبیات، تاریخ و نسبت انسان با رنج‌های پنهان.

در بخش پایانی، نشست به گفت‌وگوی آزاد میان اعضای پنل، حاضران و خود نویسنده تبدیل شد؛ جایی که مرز میان نقد رسمی و پرسش‌های شخصی کم‌رنگ‌تر شد و فضای دانشگاهی، به فضایی زنده‌تر و بی‌واسطه‌تر بدل گردید.

پس از پایان جلسه، مراسم با امضای کتاب توسط نویسنده و پذیرایی از شرکت‌کنندگان ادامه یافت. اما آنچه شاید از خود مراسم ماندگارتر شد، ادامه‌ی گفت‌وگوها در بیرون از سالن بود؛ در کافه‌ای نزدیک دانشگاه، جایی که پرسش‌ها هنوز تمام نشده بودند و روایت رمان، به شکل دیگری در زبان مخاطبان ادامه پیدا می‌کرد.

در نهایت، این رویداد نه صرفاً رونمایی یک کتاب، بلکه مواجهه‌ای آرام اما جدی میان متن، نویسنده و خواننده بود؛ مواجهه‌ای که نشان می‌داد برخی آثار، پس از پایان صفحاتشان، تازه آغاز می‌شوند.
در زیر عکس‌هایی از رونمایی و پنل تحلیل و بررسی رمان زوال ما (تالیف پیمان یاریان، نشر آسمانا) در آمستردام؛ با حضور کبری قاسمی، مزدک دانشور، آرش جودکی، امیر نعیمی، فریدون ولیان پور.